راه فضیلت - حسینی، همت علی - الصفحة ١١١ - حب نفس

اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَلِلَّهِ عَلَيْهِ فِيهِ الْمَنُّ».١

از امام کاظم ٧ درباره عجب که عمل انسان را فاسد مِی‌کند پرسِیده شد، حضرت فرمود: عجب درجاتِی دارد:

١- توجِیه عمل زشت

«مِنْهَا أَنْ يُزَيَّنَ لِلْعَبْدِ سُوءُ عَمَلِهِ فَيَرَاهُ حَسَناً فَيُعْجِبَهُ وَيَحْسَبَ أَنَّهُ يُحْسِنُ صُنْعاً»؛ ِیکِی از درجاتش اِین است که عمل زشت انسان را براِی او زِینت کرده و مِی‌آراِید پس انسان عملش را زِیبا مِی‌پندارد، در نتِیجه او را به عجب مِی‌کشاند و خِیال مِی‌کند که عمل نِیکوِیِی را انجام داده است.

اِین درجه‌ از عجب، خِیلِی بد و زشت است. عجبِی که عمل بد را انجام مِی‌دهِیم و مِی‌گوِیِیم: «خِیلِی عالِی است». چه بدبختِی از اِین بالاتر! بدبختِی اِین است که ما عمل زشت انجام دهِیم و فکر کنِیم که عمل خوبِی مرتکب مِی‌شوِیم؛ تمام کارهاِیمان را توجِیه مِی‌کنِیم. دروغِی را مِی‌گوِیِیم و توجِیه مِی‌کنِیم؛ خلافِی را انجام مِی‌دهِیم و باز آن را توجِیه مِی‌کنِیم.

«أَنْ يُزَيَّنَ لِلْعَبْدِ سُوءُ عَمَلِهِ»: عمل بدش را تزِیِین و مرتب مِی‌کند. «فَيُعْجِبَهُ»: پِیازداغِی براِیش مِی‌سازد، جسارت مِی‌کند و مِی‌گوِید: «عَجب کار خوبِی کردم». غِیبت مِی‌کند و مِی‌گوِید که درست است. غِیبت مراجع، علما و بزرگان است ولِی مِی‌گوِید: «وظِیفه شرعِی من است. من وظِیفه شرعِی خود را انجام مِی‌دهم و آبروِی فلانِی را مِی‌برم؛

١ . الكافي، ج٢، ص٣١٣، ح٣.