راه فضیلت - حسینی، همت علی - الصفحة ١٠٩ - شناخت مفهومی عُجب و کبر

است». (مَا أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَمَا أَصَابَكَ مِنْ سَيئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ).١

اِین روحِیه را در وجود خود داشته باشِید که عجب و خودبزرگ‌بِینِی باعث هلاکت انسان مِی‌شود.

عوامل عجب

کمبودها

عامل اصلِی تحقق عجب در اشخاص، کمبودهاِی شخصِیتِی است که باعث مِی‌شود شخص براِی سرپوش گذاشتن بر آن‌ها،‌ به خودپسندِی روِی بِیاورد. عجب فقط علامتِی براِی وجود اِین کمبودهاست. حضرت علِی‌ بن‌ ابِی‌طالب ٧ فرمود: «ألعجب يظهر النّقيصة»؛٢ عجب، کمبودها را آشکار مِی‌کند.

حب نفس

مرحوم امام قدّس سرّه در کتاب چهل حدِیث، منشأ عجب را «حب به نفس» مِی‌داند.٣ انسان به‌دلِیل علاقه به خودش، باعث مِی‌شود که کارهاِی کوچکش را بزرگ بداند. گاهِی عجب به حدِی بالا مِی‌رود که کارهاِی زشت خود را هم کار خوب مِی‌پندارد. فحش مِی‌دهد، توهِین مِی‌کند و

١ . سوره نساء، آِیه ٧٩. آنچه از نيکِی‌ها به تو مِی‌رسد، از طرف خداوند است و آنچه از بدِی به تو مِی‌رسد، از سوِی خود تو است.

٢ . غرر الحكم و درر الكلم، ص ٥٣.

٣ . شرح چهل حدِیث، ص ٨٢.