راه فضیلت - حسینی، همت علی - الصفحة ١٢٧ - جهل و نادانی

بِی‌سواد مقدارِی مِی‌تواند ظلم کند اما اگر انسان خبِیث، علم ِیافت مِی‌تواند ظلم بِیشترِی کند.

ملاک علم

هرچه علم بالاتر مِی‌رود باِید ترس از خدا هم زِیاد شود. اگر مِی‌خواهِی بدانِی عالم شده‌اِی ِیا نه، نگاه کن در مقابل گناه چگونه هستِی؟ آِیا از گناه دورِی مِی‌کنِی؟ اگر راحت گناه مِی‌کنِی، گمان نکن عالم شده‌اِی!

کسِی که از خدا مِی‌ترسد و در حلال و حرام احتِیاط مِی‌کند، در مال مردم احتِیاط مِی‌کند، در حرف زدن احتِیاط مِی‌کند و هرچه بر زبانش مِی‌آِید نمِی‌گوِید که مبادا غِیبت، دروغ، تهمت ِیا ... باشد، از مشکوکات هم احتِیاط مِی‌کند زِیرا از خدا مِی‌ترسد، چنِین شخصِی عالم است. اگر علم، شما را به خشِیت رساند ِیعنِی از دروغ، غِیبت، تهمت، رِیا و ... بترسِید، علمتان بالاتر است. اگر خِیلِی تکبر دارِی، بدان علم ندارِی بلکه خِیال مِی‌کنِی؛ تخِیّل علم است و واقع علم نِیست. علم آن است که از خدا بترسِی؛ هرچه از خدا بِیشتر مِی‌ترسِی، علمت بِیشتر است. (إِنَّمَا يخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ)١ معناِی «انّما» حصر است؛ ِیعنِی فقط و فقط علم آن است که شما را به خشِیت برساند.

ممکن است شهِید حاج قاسم سلِیمانِی، سردار دلاور، از من و شما عالم‌تر باشد، چون از خدا مِی‌ترسِید. از خدا ترسِیدن، نشانه علم است.

١. سوره فاطر، آيه ٢٨.