راه فضیلت - حسینی، همت علی - الصفحة ٥١ - شرک اصغر

توجه به خداوند ندارند. نماز مِی‌خوانِیم اما افعال و افکار متعددِی به سراغ ما مِی‌آِید و توجه به خدا کم مِی‌شود. (الَّذِينَ هُمْ يُرَاؤُونَ)؛١ در حضور مردم با حالتِی معنوِی، نماز مِی‌خوانِیم، گاهِی ممکن است حالت گرِیه هم داشته باشِیم اما اگر در خانه و خلوت، نماز بخوانِیم آن حالت و توجه را ندارِیم؛ اِین‌ها رِیاست. خدا نکند اِین حالت به انسان دست دهد که اعمالش را براِی جلب‌توجه مردم انجام دهد.

قرآن کرِیم مِی‌فرماِید: (يُرَآؤُونَ النَّاسَ وَلاَ يَذْكُرُونَ اللّهَ إِلاَّ قَلِيلًا)؛٢ در برابر مردم ريا مِی‌کنند و خدا را جز اندکِی ياد نمِی‌کنند. عبادتِی که اخلاص نداشته باشد فقط ظاهر‌نماِیِی است؛ ‌همچون گردوِیِی مِی‌ماند که پوست سفت و زِیباِیِی داشته باشد اما درونش پوک و خالِی است:

عبادت به اخلاص نِیّت نکـوست

وگـرنـه چـه آِیـد ز بـِی‌مـغـز، پــوسـت٣

شرک اصغر

پِیامبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلّم فرمود: «إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمُ الشِّرْكُ الْأَصْغَرُ. قَالُوا: وَمَا الشِّرْكُ الْأَصْغَرُ؟ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلي الله عليه و آله و سلّم : هُوَ الرِّيَاءُ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِذَا جَازَى الْعِبَادَ بِأَعْمَالِهِمْ اذْهَبُوا إِلَى الَّذِينَ كُنْتُمْ تُرَاءُونَ فِي

١ . سوره ماعون، آِیه ٦. در نماز خود سهل‌انگارِی مِی‌کنند.

٢ . سوره نساء، آِیه ١٤٢.

٣ . بوستان، باب پنجم در رضا، بخش ١٣ گفتار اندر اخلاص و برکت آن و رِیا و آفت آن.