راه فضیلت - حسینی، همت علی - الصفحة ١٤٥ - علاج علمی

ضعِیف هستِیم و قدرت خداوند فوق همه قدرت‌هاست، ممکن است براِی ما اِین پدِیده حاصل شود که تفکر کنِیم براِی چه کبر دارِیم؟ چرا تکبر مِی‌کنِیم و خودبزرگ‌بِینِی دارِیم؟

براِی درمان خودبزرگ‌بِینِی باِید توجه نمود که خداوند کِیست، چه قدرتِی است و من چه قدرتِی هستم. انسان چه چِیزِی بوده است (مِنْ نُطْفَةٍ خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ)١ ابتداِیش نطفه بدبوِیِی بوده و بعد هم «حامل العذرات»٢ است و در آخر هم مِیته است.٣ «عَجَباً لِلْمُتَكَبِّرِ الْفَخُورِ الَّذِي كَانَ بِالْأَمْسِ نُطْفَةً ثُمَّ هُوَ غَداً جِيفَة».٤ جاِی تعجب دارد انسانِی که قبلا نطفه‌اِی بود و در آِینده، مردارِی خواهد شد.

چنِین انسانِی جاِی تعجب دارد که خودش را برتر ببِیند و فخر داشته باشد. اگر فضاِیل اخلاقِی نداشته باشِی، ارزشِی ندارِی؛ ارزش انسان به مکارم اخلاق است وگرنه انسان ارزشِی ندارد.

امِیرالمؤمنِین علِی ٧ در تعبِیر زِیباِیِی فرمود: «مَا لِابْنِ آدَمَ وَالْعُجْبَ وَأَوَّلُهُ نُطْفَةٌ مَذِرَةٌ وَآخِرُهُ جِيفَةٌ قَذِرَةٌ وَهُوَ بَيْنَ ذَلِكَ يَحْمِلُ الْعَذَرَةَ»؛٥ فرزند آدم چگونه ‌مِی‌تواند عجب داشته باشد درحالِی‌که ابتدا نطفه‌اِی بدبو،

١ . سوره عبس، آِیه ١٩.

٢ . حمل کننده مدفوع.

٣ . علل الشرائع، ج١، ص٢٧٦.

٤ . الكافي، ج‌٢، ص ٣٢٨.

٥ . غرر الحكم و درر الكلم، ص ٦٩٦؛ عيون الحكم و المواعظ، ص ٤٧٩.