آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٣٢٤ - روايات
چون بشهر رمضان يورش ميبرد و در ماه رمضان بسيار ميخوارى ميكردند زيرا بدنبالش ماههاى حج بود.
ناتل: نام پيمانه مى است و بدانش ناميدند براى آنكه بسيار اين پيمانه را در آن بكار ميزدند.
عادل: براى آنكه از ماههاى حج بود و در آن دادگسترى مينمودند و از باطل دست ميكشيدند.
زباء: چون چهارپايان كه آماده قربانى ميشدند در آن بسيار ناله ميكردند.
برك: براى آنكه شترها در قربانگاه براى نحر در آن زانو ميزدند.
و بهتر از اين شعرى كه ذكر كرديم در اين باره شعر صاحب بن عباد است كه سروده.
|
خواهى كه بدانى ماههاى عرب را در جاهليت |
برگير آنها را بترتيب محرّم تا آخر |
|
|
مؤتمر است و پس از آن ناجر مىآيد |
خوّانست با صوّان كه در يك رشتهاند |
|
|
حنين، زبّاء اصم و عادل باشند |
با نافق، واغل، رنّه بهمراه برك |
|
(پايان) من گويم: در قاموس گفته: ناجر رجب است يا صفر و هر كدام از ماههاى فصل تابستان و گفته: خوّان بر وزن شدّاد و عمّال- ماه ربيع الاول است، و گفته:
زبّى چون ربّى بىلام جمادى الآخرة است، و گفته: حنين چون أمير و سكّيت با لام در هر دو نام جمادى الاولى و آخره.
سپس أبو ريحان گفته: محمّد بن دريد در كتاب و شاح نامهاى ديگرى براى ماههاى عربى از ثمود ياد كرده و آن اينست: نام محرّم موجب سپس موجر، مولد