آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ١٢٦ - تفسير

مغرب» يعنى مشرق و مغرب زمستان و تابستان، و گفته‌اند: مشرق و مغرب خورشيد و ماه (ج ٩ ص ٢٠١ مجمع) «و نمود ماه را در آنها روشنى» در آن چند وجه است.

١- از ابن عباس: روشنى آسمانها و زمين پشتش آسمانهاى پهلويش را روشن كند و رويش أهل زمين را و خورشيد هم چنين است.

٢- يعنى ماه را با خلق آسمانها روشنى زمين ساخته.

٣- معنى «در آنها» يعنى در جمله آنها چنانچه گوئى در اين خانه‌ها چاه است و اگر چه در يكى از آنها است ...

و در (ج ١٠ ص ٣٦٣) در تفسير «جَعَلَ الشَّمْسَ سِراجاً» گفته: يعنى چراغ أهل زمين است و بدانها روشنى دهد مانند چراغ آدمى و در تفسير قول خدا «كلا» گفته: يعنى حقاً و گفته شده: يعنى نه چنانست كه شما پنداريد «و القمر» بدو سوگند ياد شده چون آيات عجيبه در طلوع و غروب و گردش و بيش و كمى او هستند «وَ اللَّيْلِ إِذْ أَدْبَرَ» يعنى شب كه بدنبال روز آيد يا برود و روز بدنبالش آيد، و جمعى گفتند: مقصود سوگند بپروردگار اين چيزها است چون سوگند جز بخدا روا نيست.

«و نموديم خواب شما را سبات» يعنى آسايش تن شماها يا قطع كار و تدبير شما چون خواب مرگ نيست و بيرون زنده بودن نيست و بيرون ادراك ..

«إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ‌» يعنى روشنى او برود و تار شود و نابود گردد، از ابن عباس و گفته شده بدور افكنده شود، و گفته شده نورش بهم پيچيده شود مانند عمامه‌ وَ إِذَا النُّجُومُ انْكَدَرَتْ‌ يعنى فرو افتند و پراكنده شوند وَ اللَّيْلِ إِذا عَسْعَسَ‌ يعنى تاريكيش برود از على ٧ و گفته شده تاريكيش رو آورد، و گفته‌اند: تاريك شود ...

«و الفجر» سپيده دم هر روزيست، و گفته‌اند: سپيده ذى حجه و گفته‌اند:

سپيده اول محرم و گفته شده، سپيده دوم روز عيد قربان «وَ لَيالٍ عَشْرٍ» يعنى ده‌