است كه: نامه كردار بد و گناهانشان باشد و گفته‌اند: در نامه آنها نوشته كه بايد در سجّين باشند و آن در طبقه هفتم زمين است، از ابن عباس و مجاهد و قتاده و ضحّاك، و در روايت براء بن عازب رسول خدا صلى اللَّه عليه و اله فرمود: سجّين پائينتر از هفت طبقه زمين است.

شمر بن عطيه گفت: ابن عباس نزد كعب آمد و گفت: تفسير قول خدا تعالى‌ إِنَّ كِتابَ الفُجَّارِ لَفِي سِجِّينٍ‌ را بمن بگو گفت: جان بد كار را بآسمان برند و آن را نپذيرد و بزمين فرود آرند و آن را نپذيرد تا برندش زير هفتم زمين و برسانندش به سجين كه لشكرگاه ابليس است، و معنى آيه اينست كه نامه عملشان را آنجا نهند.

و گفته‌اند: سجّين چاه سربازى است در دوزخ و قلق چاهى سربسته، اين را ابو هريره از پيغمبر ٦ روايت كرده، ابو مسلم گفته: سجّين نام كتاب آنها است چنانچه ظاهر آيه است، يعنى آنچه سزاى كفار است خدا در كتابى بنام سجّين نوشته كه بمعنى سخت و دشوار است.

و در (ج ١٠ ص ٤٥٥- ٤٥٦ مجمع) است كه «لَفِي عِلِّيِّينَ‌» يعنى مراتب بلند با جلال، و گفته شده است در آسمان هفتم كه جاى ارواح مؤمنانست، و برخى آن را سدرة المنتهى دانسته‌اند كه هر چيزى بفرمان خدا بدان رسد، و از ابن عباس است كه آن بهشت است، و فراء گفته: درجات بى‌نهايت بلنديست.

در روايت ديگر از ابن عباس است كه لوحى است از زبرجد سبز زير عرش آويخته و كردارشان در آن نوشته است، و از براء بن عازب بروايت از پيغمبر صلى اللَّه عليه و اله عليّين در آسمان هفتم زير عرش است، ابن عمر گفته: اهل عليّين از مكانى جنانى بر اهل بهشت بنگرند و چون يكى از آنها سركشد ببهشت بهشت روشن شود، و گويند يكى از اهل عليّين سركشيده.

[روايات‌]

١- علل الشرائع (ج ١ ص ٢٦٣) بسندش از امام پنجم ٧ همانا سدرة المنتهى ناميده شد چون فرشته‌هاى ديده‌بان كردار اهل زمين را تا آن بالا برند، فرمود: حافظان‌