ترجمه خصال شيخ صدوق - مدرس گيلاني، مرتضي - الصفحة ٣٢٥
محمد بن عبد اللّه النبى الهاشمى- مقصود در اين كتاب پيامبر خاتم محمد بن عبد اللّه بن عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف بن قصى بن كلاب بن مرة بن كعب بن لوى بن غالب بن فهر بن مالك بن نضر بن كنانة بن خزيمة بن مدركة بن الياس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان است. پيامبر ما مسلمانان است، كه در سال (٥٧٢) ميلادى در تهامه كه يكى از محلههاى شهر مكه است، به جهان آمد، پدر و مادرش آمنه دختر وهب در كودكى مردند، عبد المطلب جد او و ابو طالب عمش وى را پرورش كردند. در سفرهايى كه ابو طالب به سوداگرى مىرفت پيامبر اكرم را با خود مىبرد تا اندازهيى درستكارى از وى آشكار شد كه مردم وى را امين لقب نهادند. در سال (٦١١) ميلادى به سن (٤٠) سالگى هنگامى كه در يكى از كوههاى اطراف مكه به بندگى خدا مشغول بود، از سوى خدا بدو وحى شد كه مردم را هدايت كند. قرآن كريم مدت (٢٣) سال به تدريج از طرف خدا بر دل و زبان او به طريق وحى جارى شد. بزرگترين معجزه وى قرآن است. كسانى كه به يارى پيامبر از مكه با او به مدينه آمدند ايشان را مهاجر گويند و كسانى كه در مدينه يارى از پيامبر كردند انصار نامند.
رسول اكرم روز ٢٨ صفر سال ١١ هجرى به سن ٦٣ سالگى در مدينه درگذشت و در سراى خود مدفون شد.
محمد بن عيسى- چند نفرند بنام محمد بن عيسى صاحب عنوان در خصال مطلق است، معلوم نشد متبادر از آن كيست؟. يكى محمد بن عيسى كنديست كه شيخ طوسى ويرا از اصحاب امام جعفر بن محمد گفته: ظاهرا امامى مجهول الحال است. و ديگر محمد بن عيسى بن محمد اين نيز حالش معلوم نيست. سه ديگر محمد بن عيسى اليقطينىست كه وى محمد بن عيسى بن عبيد است.
محمد بن ابى القاسم عم ماجيلويه- نجاشى در رجال خود گفته: محمد بن ابى القاسم بن عبيد اللّه بن عمران الجنابى البرقى المكنى به ابى عبد اللّه ماجيلويه و ابى القاسم يلقب بندارسيد اصحاب ما از قميان است او ثقه و عالم فقيه و عارف به ادب و شعر است.
محمد بن على ماجيلويه- او محمد بن على بن ابى القاسم ماجيلويه است در تنقيح المقال در حق وى گفته: او مانند ابن عم محمد بن على ماجيلويه است از آنكه از مشائخ صدوق است و صدوق به وى رضى اللّه عنه مىنگارد.
محمد بن احمد بن صالح التميمى- در خصال از وى روايت مىكند از حالاتش چيزى به دست نيامد.
محمد بن الحنفيه- او محمد بن على بن ابى طالب مشهور به محمد الحنفيه. حنفيه لقب مادر اوست كه نامش خوله بنت جعفر بن قيس بن سلمة بن ثعلبة بن الدول بن حنفيه است. گويند به امامت حسن و حسين و على بن الحسين ايمان داشته. به سال ٨١ هجرى در حالى كه ٦٥ ساله بود درگذشت. گويند گورش در كوه رضوىست. كنيهاش ابو القاسم بود گروهى پيرو او بودند و او را امام مفترض الطاعه مىدانستند و ايشان را كيسانيه گويند. از جهت اعتبار حديثى كه شايد مجهول باشد.
محمد بن على الكوفى- شايد وى همان محمد بن على الصيرفى الكوفى باشد كه نگاشته شد.
محمد بن زياد- چندين نفر در تنقيح بنام محمد بن زياد هستند با عناوينى مختلف، معلوم نيست مقصود صدوق از اين چند تن كدامين از ايشان است مگر به قرائن مقدم و مؤخر سند معلوم گردد.
محمد بن عيسى بن عبيد- وى همان محمد بن عيسى اليقطينىست كه در محمد بن عيسى مرقوم شد و ظاهرا حال وى مانند حال همنامان خود است.
محمد بن شعيب الصيرفى- در تنقيح المقال گفته