ترجمه خصال شيخ صدوق - مدرس گيلاني، مرتضي - الصفحة ٢٩٢

ابو الحسن احمد بن سعيد الدمشقى- صدوق در خصال از وى روايت مى‌كند، چيزى از حالاتش به دست نيامد. ظاهرا از مجاهيل باشد. در باب ششم از وى روايت كرده است.

ابو الحسن احمد بن محمد بن الصقر الصائغ العدل- وى از مشائخ صدوق است. صدوق در خصال و معانى الاخبار و توحيد و امالى و عيون الاخبار بسيار از او روايت كرده و او را شيخ اهل رى گفته. وفاتش حدود ٣٦٠ هجريست.

ابو حنيفه- او ابو حنفيه نعمان بن ثابت بن مرزبان بن كامكار بن يزدجرد بن شهريار فارسى‌ست وى از موالى تيم اللّه بن ثعلب بود از اينروى بدو تيملى گويند. ولادتش در كوفه به سال ٨٠ هجرى بود از پيشوايان بزرگ اسلام است. رئيس فرقه حنفى‌ست. نوشته‌اند به زيد ابن على گرايش داشته براى همين منصور خليفه عباسى ويرا به زندان افكند و سرا او را مسموم ساخت.

ابو الخطاب الغالى- نامش محمد بن مقلاص الاسدى الكوفى‌ست صدوق در خصال در باب هفتم غلاتى را كه در اسلام بودند هفت تن گفته از آن‌جمله ابو الخطاب است كه آيه‌ هَلْ أُنَبِّئُكُمْ عَلى‌ مَنْ تَنَزَّلُ الشَّياطِينُ‌ بر ايشان منطبق است. در سال ١٤٠ هجرى فرماندار كوفه عيسى بن موسى العباسى او را كشت.

در تنقيح در حق وى گفته: سئى العاقبه يعمل بروايته حال استقامته.

ابو بصير الراوى- نامش يحيى بن القاسم اسدى كوفى مكنى به ابى بصير يا ابى محمد از اصحاب امام محمد باقر و امام جعفر بن محمد است. وى را در روايت ثقه و جليل القدر گفته‌اند. وفاتش حدود ١٥٠ هجريست.

ابو الدواهى- نامش را نيافتم گويا به كنيه مشهور است. وى يكى از چهارده تنى بود بنابر روايت حذيفة ابن اليمان در بازگشت رسول اكرم از جنگ تبوك قصد رم دادن اشتر وى براى تلف كردن او بودند.

ابو ذر الغفارى الصحابى- نامش جندب بن جناده است يكى از ياران رسول اكرم است و از طرفداران على، به سبب خرده‌گيرى بر خليفه عثمان بن عفان از مدينه رانده شد. در سال ٣٤ هجرى در ربذه از مدينه درگذشت. در تنقيح المقال در حق وى گفته:

ثقة احد الاركان.

ابو ربيعه الايادى- نامش عمر بن ربيعه است. ابن منده گفته وى از عبد اللّه بن بريده و حسن بصرى روايت مى‌كند. صدوق در خصال باب چهارم از او نقل حديث مى‌كند وفاتش حدود ١٣٠ هجريست.

ابو سفيان صخر بن حرب الاموى- از رؤساى قريش در جاهليت بود و پدر معاويه. هنگامى كه پيامبر مكه را گشود وى مسلمان شد. دخترش ام حبيبه زن پيامبر بود در سال ٣٠ هجرى به سن ٨٢ سالگى درگذشت. سلسله نسب وى چنين است:

صخر بن حرب بن امية بن عبد شمس بن عبد مناف در عبد مناف با رسول اكرم جمع مى‌شود فرزندانش:

يزيد، معاويه، عتبه، عنبسه، حنظله، محمد، و ام حبيبه.

ابو سعيد الخليل بن احمد القاضى- وى خليل ابن احمد بن محمد بن الخليل بن موسى بن عبد اللّه بن عاصم بن حبك ابو سعيد سجزى منسوب به سجستان خراسان است. و معروف به قاضى حنفى. او از مشائخ صدوق است و به سال ٣٧٣ هجرى در فرغانه درگذشت.

مردى دانا و اديب بود و از ابى بكر بن خزيمه نقل مى‌كرد.