ترجمه خصال شيخ صدوق - مدرس گيلاني، مرتضي - الصفحة ٣١١
كه ١٢٠ سال عمر كرده بود در تنقيح المقال وى را حسن گفته. در خصال در بابى از او نقل حديث شده است.
زنان رسول اكرم- پيامبر پانزده زن گرفت ١٣ را به سراى خود آورد و دو زن را پيش از دخول طلاق داد، ١ خديجه دختر خويلد بن اسد ٢ عائشه دختر ابى بكر ٣ حفصه دختر عمر بن الخطاب ٤ ام سلمه دختر مغيرة بن اميه ٥ جويريه دختر حارث بن ابى خضار از بنى المطلق ٦ ام حبيبه دختر ابى سفيان اموى ٧ زينب دختر جحش ٨ صفيه دختر حى بن اخطب ٩ ميمونه دختر حارث بن حون ١٠ شنبا كه پيغمبر به او نرسيد ١١ عربه دختر جابر از بنى كلاب كه پيامبر او را طلاق داد ١٢ زينب دختر خزيمه از بنى عامر ١٣ ام هانى دختر ابى طالب ١٤ ريحانه دختر زيد قبطى از بنى قريظه ١٥ ماريه دختر شمعون مادر ابراهيم
زهرى- او محمد بن مسلم بن عبيد اللّه بن عبد اللّه بن الحارث بن شهاب بن زهرة بن كلاب است، فقيه مدنى تابعى بود. علماى اسلام وى را تجليل كردهاند. و از امام على بن الحسين روايت مىكند به سال ١٢٤ هجرى در آبادى خود ادامى ميان حجاز و شام درگذشت.
مؤلف تنقيح وى را ضعيف گفته. صدوق در خصال در باب چهلم و بيشتر از وى نقل حديث كرده است
زياد بن أبيه- وى را در تواريخ زياد بن عبيد و زياد بن سميه و زياد بن ابيه و زياد بن ابى سفيان خواندهاند مادرش سميه كنيزكى ايرانى بود ابو سفيان با وى زنا كرد زياد توليد شد بعدا معاويه وى را براى مصالح سياسى برادر خود خواند.
كنيهاش ابو المغيرة است در رمضان ٥٣ هجرى در كوفه در سن ٥٦ سالگى مرد. در تنقيح المقال در حق وى گفته: فى نهاية الضعف نسبا و عملا. نامش در خصال آمده است.
- زيد بن ارقم الانصارى الخزرجى- شيخ طوسى وى را از اصحاب رسول اكرم و على بن ابى طالب گفته. او عرب اصيل مدنى خزرجىست كه اواخر عمرش نابينا شد. به سال ٦٨ هجرى در كوفه درگذشت، در تنقيح المقال در حق وى گفته: ليس بممدوح ان لم يكن مذموما. صدوق در خصال در بابى از وى نقل حديث كرده است.
زيد بن وهب- او زيد بن وهب الجهنى الكوفىست شيخ طوسى وى را از اصحاب على بن ابى طالب گفته.
وى خطبههاى على را در اعياد بر منابر در كتابى جمع كرده است. در تنقيح المقال در حق وى گفته: او حسن است. و صدوق در خصال در بابى از وى نقل حديث كرده است.
زيد بن على بن الحسين بن على بن ابى طالب- وى رئيس زيديه است. شيخ طوسى او را در رجال خود از اصحاب پدرش على دانسته و گاهى از اصحاب برادر خود محمد بن على و از اصحاب جعفر بن محمد.
او مدنى تابعىست كه در سال ١٤١ هجرى به سن ٤٢ سالگى در دولت بنى اميه كشته شده. در تنقيح المقال ويرا شهيد ثقه گفته. صدوق در خصال در بابى از او نقل كرده است.
زيد بن محمد البغداذى- شايد وى همان زيد بن محمد بن جعفر معروف به ابى الياس الكوفى باشد كه به بغداد آمد تلعكبرى در سال ٣٣٠ هجرى از وى استجازه كرده است در تنقيح گفته: حسن و صدوق در خصال در بابى از وى روايت كرده است.