ترجمه خصال شيخ صدوق - مدرس گيلاني، مرتضي - الصفحة ٣١٠
العجلان الخزرجى الزرقى ابو مالك يا ابو رفاعه باشد.
وى از اصحاب رسول اكرم است كه روز جنگ احد شهيد شد. در تنقيح المقال گفته: صحابى حسن.
صدوق در خصال در بابى از او نقل حديث كرده است.
ربيع بن محمد المسلى- ظاهرا وى همان الربيع بن محمد بن عمر بن حسان الاصم الكوفى باشد. شيخ طوسى او را از اصحاب امام جعفر بن محمد شمرده. مسلى و مسيله نام قبيلهيى از مذحج است. در تنقيح وى را حسن گفته. نامش در خصال در بابى آمده است.
ربيع صاحب المنصور- آنچه مسلم است وى فضل بن ربيع است و اينكه نام پدر گفته و پسر خواسته از قبيل اطلاق نام پدر بر پسر است چنانكه گويند ناصر رئيس جمهورى مصر كه مقصود جمال فرزند ناصر است. وى وزير دربار هارون الرشيد بود و صاحب منصور و حدود ١٨٠ هجرى در بغداد درگذشت در تنقيح المقال در حق وى گفته: مجهول. در خصال در باب ١٩ نامى از وى برده است.
زاذان- وى همان زاذان ابو عمرة الفارسىست.
شيخ طوسى وى را از اصحاب امام على بن ابى طالب شمرده او قرآن را بسيار خوش مىخوانده. مؤلف تنقيح گفته: زاذان فى اعلى الحسن ان لم يكن ثقة. در خصال در بابى از وى نقل حديث شده است.
الزبير بن العوام- شيخ طوسى از فقهاى شيعه در رجال خود گفته: از اصحاب رسول اكرم است و حالش در بدى أشهر از آن است كه ياد شود. در سال ٣٦ هجرى در بصره در جنگ جمل كه خواست مراجعت كند عمرو بن جرموز ويرا كشت در آنوقت ٦٤ سال داشت. گورش در وادى السباع در حوالى بصره است. نگارنده گورش را ديده است. در تنقيح وى را اضعف الضعفاء گفته.
زرارة بن اعين- وى زرارة بن اعين بن سنن- الشيبانى، ابن نديم گفته زراره پانام ويست اما نامش عبد ربه بود وى اصلا از مردم روم بود انتسابش به شيبان به ولاء نه نسبت عربى بودن است شيخ طوسى وى را از اصحاب امام محمد باقر و امام صادق گفته اهل كوفه بود و كنيه وى ابو الحسن است به سال ١٥٠ هجرى درگذشته. و او ثقه است در نقل حديث گفتهاند سنسن پدر كلان وى بندهيى رومى بود از مردمى از قبيله شيبان از اينروى مشهور به شيبانى شد.
زرارة بن اوفى- گفتهاند وى رئيس بنى قيس بود.
روزى حجاج ثقفى از غلامى پرسيد كه غلام كيستى؟
گفت: غلام رئيس قيس زرارة بن ابى اوفى. او در جواب گفت: او چهگونه رئيسىست كه در سراى وى سكان كشتى پيدا مىشود؟ كنايه از آنكه وى كشتى- ران است نه رئيس. در تنقيح المقال وى را از مجاهيل شمرده است. صدوق در خصال در بابى از وى نقل حديث كرده است، ظاهرا از اصحاب امام على بن- الحسين بود.
زرعة بن محمد الحضرمى- وى همان زرعة بن محمد ابو محمد الحضرمىست. شيخ طوسى وى را از اصحاب امام جعفر بن محمد و امام موسى بن جعفر و واقفى گفته، مؤلف تنقيح المقال وى را موثق نوشته است. در خصال در بابى از او نقل حديث شده
زر بن حبيش- او ابو مريم الاسدى الكوفىست.
شيخ طوسى وى را از اصحاب على بن ابى طالب گفته و او را فاضل خوانده. در كتاب حاوى وى را از ضعفا دانسته به سال ٨٣ هجرى در كوفه درگذشت در حالى