بررسي اين شخصيت‌ها نشان مى‌دهدبرخى در ابعاد فردى، ايمان، تقوا، اخلاص، اخلاق و معنويت دارند، اما نمى‌توانندبه امور اجتماعى بپردازند. در مقابل، گروهى قدرت لازم براى انجام خدمات اجتماعى را دارند، ولى تعهد و تقواى لازم را ندارند. هيچ‌يك از اين دو گروه بازوي درخور اعتمادى براى امام امت (مسئول هدايت اجتماع و اصلاح امور) نيستند. امروزه همه كساني كه اندكى با مفاهيم اوليه مديريت آشنايند، به‌خوبى مى‌دانند كه مهم‌ترين عنصر پيش‌برنده يك سازمان، «منابع انسانى» است؛ يعنى نيروهايي كه واجد اين دو ويژگى‌اند: تخصص و تعهد. بى‌گمان نداشتن هريك از اين دو هرگز ما را به هدف نمى‌رساند.

بنابراين كساني كه اخلاق و اخلاص و سلامت نفس را در حد مطلوب دارايند، ولى نمى‌توانند حركت اجتماعى را رهبرى كنند، نيروهاى شايسته‌اى براى پيشبرد اهداف اسلام نيستند. از اين سو، كساني كه همتى بزرگ دارند و با سخت‌كوشى دانش و مهارت و كارآيى خود را بالا برده و شايستگى پذيرفتن مسئوليت‌هاى سنگين اجتماعى را به‌دست آورده‌اند، اما در چنگ هواها و هوس‌هاى پست حيوانى گرفتارند، هرگز رضايت امام عصر(عج) را تأمين نمى‌كنند، گرچه در مواردى مى‌توان- با نظارت شديد- آنان را براى دين به خدمت گرفت.

به‌يقين مقايسه اين دو گروه و كنار هم نهادن آنان اشتباهى بزرگ است و اين هم‌عرضى، نبايد موجب توهم برابرى ميان آنها شود. درواقع منظور از اين بيان، هم‌طراز بودن «انسانيت» و ارزش «كارآمدى» نيست. ايمان و انسانيت بدون توانمندى و كارآيي نيز ارزشمند است و سعادت آدمى را تأمين مى‌كند، اما آن توانمندي كه از ايمان تهى است، بر لوح سعادت او نقشى نمى‌زند. بهره ايمان و بندگى از ابتدا به خود شخص بازمى‌گردد؛ درحالي كه به رهكارآيى و توانمندى ناظر به نياز ديگران است. بنابراين جايي كه تنها انتخاب يكى از اين دو گزينه امكان‌پذير باشد، بى‌ترديد بايد ارزش‌هاى والاى فردى را برگزيد و از هيچ ملامتي نهراسيد:

اي كساني كه ايمان آورده‌ايد! به خودتان بپردازيد. هرگاه شما هدايت يافتيد، آنكس كه گمراه شده است، به شما زيانى نمى‌رساند.[١]

[١] -« يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكمْ أَنفُسَكمْ لَا يَضُرُّكمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ.»( مائده( ٥): ١٠٥.)