مصونيت قرآن از تحريف - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٥١ - ١٨ - چهار كلمه نادرست!

حارث برجمى» كه مى‌گويد:

[كه «قيار» عطف شده به محلّ اسم «انّ» (ى)- كه ضمير متكلم است- لذا مرفوع گشته است‌].

در آيه مورد بحث نيز «صابئون» عطف شده به محلّ اسم «انّ» تا با «واو» «هادوا» هماهنگتر باشد مانند عطف بر توهّم.

«سيبويه» نقل كرده كه عربها مى‌گويند: «انّهم اجمعون ذاهبون»[٢] و «انّك و زيد قائمان.»[٣]

ديگر نحويين نيز هريك توجيهى ذكر نموده‌اند، اما مهمّ اين است كه دانشمندان كوفه و بصره همگى در اين‌جا «رفع» را جايز دانسته‌اند، گرچه هركدام دليلى جداگانه ذكر كرده‌اند.

همين آيه- با پس‌وپيش- در سوره بقره، آيه ٦٢ آمده است: «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ النَّصارى‌ وَ الصَّابِئِينَ» كه «صابئين» طبق قاعده اوليه منصوب شده و عطف به محلّ اسم «انّ» نشده تا با «يا» ى «نصارى» هماهنگتر باشد.

و در سوره حج، آيه هفدهم مى‌خوانيم: «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ الصَّابِئِينَ وَ النَّصارى‌ وَ الْمَجُوسَ» كه باز طبق اصل و منصوب آمده و مناسبت لفظى با «واو» «هادوا» مراعات نشده است.

و اين از هنرهاى بسيار زيبا و ظريف قرآن است كه گونه‌هاى مختلف كلام فصيح و متداول را به كار مى‌برد.

[١] . هركس در مدينه رحل اقامت افكنده؛ پس من و قيار در آن‌جا غريب هستيم.

[٢] . اجمعون تاكيد اسم« انّ»( هم) است و بايد تابع مؤكد خود باشد كه در اين‌جا منصوب مى‌باشد، ولى عطف شده به موضع آن و مرفوع گشته است. م.

[٣] .« زيد» عطف شده به اسم« انّ»( ك) و بايد منصوب باشد اما از محلّ آن تبعيّت كرده و مرفوع گرديده است. م.