باشد، بايد از خود امانت‌گذار يا وكيل او و يا حاكم شرع اجازه بگيرد؛ و اگر بدون اجازه چيزى به ظالم بدهد، مستحق رجوع به مالك و گرفتن آن از وى نيست؛ و اما اگر اجازه گرفتن ممكن نباشد و ناگزير به باج دادن به ظالم هم باشد، بنابر احتياط واجب بايد باج را بدهد؛ در اين صورت مى‌تواند عوض آن را از صاحب امانت بگيرد، به شرط اينكه هنگام دادن به ظالم قصد داشته باشد كه عوضش را از او بگيرد، پس اگر تبرّعاً و بدون قصد گرفتن از مالك به ظالم پرداخت كرده باشد حق ندارد عوض آن را از مالك مطالبه نمايد.

٥٢- كسى كه حيوانى را به وديعه گرفته، واجب است طبق معمول به گونه‌اى كه عرفاً نگويند در حفظ امانت كوتاهى كرده است از آن نگهدارى كند و به آن آب و علف بدهد، هرچند مالك نگفته باشد يا او را از دادن آب و علف نهى كرده باشد؛ ولى واجب نيست اين كار را در خانه انجام دهد يا شخصاً به آن اقدام نمايد، بلكه اگر شخص مورد اعتمادى دارد يا راه صحراء و چراگاه بى‌خطر است، مى‌تواند توسط آن شخص يا خودش شخصاً حيوان را بيرون از منزل تغذيه نمايد؛ و اگر شخص مورد اعتماد سراغ ندارد، واگذار نمودن حيوان مورد امانت به شخصى كه مورد اعتماد نيست جائز نمى‌باشد؛ مگر اينكه خودش يا فرد امينى همراه او باشند، و نيز اگر صحراء و چراگاه امن نيست، بردن آن حيوان به صحراء و چراگاه ناامن جائز نمى‌باشد.

اما نسبت به هزينه آب و علف حيوان، پس اگر مالك عين هزينه را نزد وى گذاشته و يا به او اجازه داده باشد و يا او را براى تهيّه آب و علف حيوان وكيل كرده باشد، و بعداً هزينه‌هاى انجام شده را به او مى‌دهد، هيچ اشكالى پيش نمى‌آيد؛ و الا واجب است در مرتبه اول از مالك و يا وكيل او اجازه بگيرد و آب و علف حيوان را تهيه كند؛ و اگر به مالك يا وكيل او دسترسى ندارد، بايد به حاكم مراجعه كند، تا حاكم شرع هرچه صلاح ديد به او دستور دهد، هرچند كه به او دستور دهد مقدارى از مال امانتى را بفروشد و خرج بقيّه آن كند؛ و اگر به حاكم شرع هم دسترسى ندارد، احتياط آن است كه با نظر دو شاهد، هزينه نگهدارى حيوان را از مال خود بدهد و بعداً از مالك بگيرد؛ مگر اينكه‌