فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٣ - احكام وديعه
بين برود و بداند چون آنجا در نظر صاحب مال براى حفظ بهتر بوده گفته است كه نبايد از آنجا بيرون ببرى، به مقتضاى قاعده احسان مىتواند آن را به جاى ديگر ببرد؛ و اگر از آنجا ببرد و تلف شود ضامن نيست؛ ولى اگر بداند مقصودش اين است كه از آنجا برده نشود، اگرچه تلف شود و او مال را بجاى ديگر ببرد و تلف شود، ضامن است؛ بلكه اگر نداند به چه جهت گفته است كه بجاى ديگر نبر، چنانچه به جاى ديگر ببرد و تلف شود، احتياط واجب آن است كه عوض آن را بدهد.
٤٤- كسى كه امانت را قبول مىكند، اگر در نگهدارى آن كوتاهى يا تعدّى- يعنى زياده روى- ننمايد و اتفاقاً آن مال تلف شود ضامن نيست؛ ولى اگر آن را در جاى ناامنى بگذارد و مال تلف شود يا كسى آن را ببرد، بايد عوض مال را به صاحبش بدهد.
٤٥- اگر صاحب مال براى مال خود محلّى را معيّن كند ولى به امانتدار نگويد كه مال را به محلّ ديگر نبر، چنانچه امانتدار بترسد كه مال در آن محل از بين برود و بداند كه چون آن محل براى حفظ مال بهتر بوده صاحب مال، آن را معيّن كرده است، بايد مال را به جاى ديگرى كه محفوظتر است ببرد، و چنانچه مال در آنجا تلف هم شود ضامن نيست.
٤٦- اگر ظالمى مال مورد امانت را به زور از امانتدار بگيرد يا اينكه امانتدار بر اثر تهديد ظالم به ناچار خودش مال را تسليم او نمايد، در اين صورت امانتدار ضامن نيست؛ بلى، در صورتى كه امانتدار در تلف مال دخالت داشته باشد- مثلًا خودش به ظالم خبر داده باشد كه فلانى امانتى به من سپرده است و يا در جايى كه گمان مىرود خبر وجود چنين چيزى به گوش ظالم برسد آن را به افراد نشان داده باشد- بنابر اقوى ضامن است.
٤٧- اگر امانتدار قادر به دفع ظالم و جلوگيرى از دسترسى او به امانت باشد، دفع ظالم بر او واجب است، حتى اگر دفع ظالم محتاج به اين باشد كه به دروغ بگويد چنين امانتى نزد من نيست، و حتى براى اثبات ادّعاء خود جائز، بلكه واجب است كه سوگند بخورد؛ و اگر چنين نكند، ضامن است؛ و چنانچه قادر به توريه باشد، احتياط آن است