دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٧٤ - ٣ همزيستى مسالمتآميز در حاكميت اسلام

شرايطى را فرض كرد كه ضمن حاكم بودن اسلام و احكام آن، ساير اديان الهى نيز بتوانند حضور داشته باشند. يكى از شرايط اين امر، آن است كه پليدى شرك و پرستش غير خدا از ميان برود. قرآن كريم، خطاب به اهل كتاب مى‌گويد:

«قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ تَعالَوْا إِلى‌ كَلِمَةٍ سَواءٍ بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَ لا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئاً وَ لا يَتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ.[١]

بگو: اى اهل كتاب، بياييد از آن كلمه‌اى كه پذيرفته ما و شماست، پيروى كنيم: آن كه جز خدا را نپرستيم و هيچ چيز را شريك او نسازيم و بعضى از ما بعضى ديگر جز خدا را، به پرستش نگيرد. اگر آنان روى‌گردان شدند بگو: شاهد باشيد كه ما مسلمان هستيم».

در اين آيه به نقاط مشترك ميان اسلام و اهل كتاب، توجّه شده است و به مسلمانان مى‌آموزد كه اگر كسانى حاضر نبودند همه حقيقت را بپذيرند و اسلام آورند، دستِ كم در اصل توحيد با يكديگر وحدت داشته باشيد و آنها را به پرهيز از شرك بخوانيد.

زبان به كار گرفته شده در آيه نيز به گونه‌اى است كه گويا هر دو طرف به پرهيز از شرك، دعوت مى‌شوند تا اين احساس در اهل كتاب به وجود نيايد كه مسلمانان، خود را برتر مى‌پندارند. اين رويكرد با توجّه به اصل كرامت ذاتى انسان كه در قرآن كريم مورد تأكيد است،[٢] بيشتر تقويت مى‌شود.

افزون بر اين، قرآن كريم، سياست كلّى اسلام را در باره تعامل با پيروان ديگر

[١]. آل عمران: آيه ٦٤.

[٢].« وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى‌ كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلًا؛ ما فرزندان آدم را كرامت بخشيديم و بر دريا و خشكى، سوار كرديم و از چيزهاى خوش و پاكيزه، روزى داديم و بر بسيارى از مخلوقات خويش برترى‌شان داديم»( اسرا: آيه ٧٠).