دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٢٣ - زمانهاى ذكر شده

بر اساس اين حديث، دوران حكومت و حضور امام مهدى عليه السلام پس از قيام، كوتاه (١٩ سال) است؛ امّا دوران بقاى نظامى كه مهدى عليه السلام بر پايه عدل بنا نهادند، بلند (٣٢٢ سال)[١] است.

البته برخى احاديث نيز از احتمال يك روز بلند نيز سخن گفته‌اند؛ امّا اين بدان معنا نيست كه خواسته باشند مقدار حكومت امام عليه السلام را تعيين كنند؛ بلكه مى‌خواهند حتمى بودن آن حكومت و رسيدن امام عليه السلام به اهدافش را در زمان بسيار كوتاه، بيان كنند. مثلًا در برخى از آنها مى‌خوانيم كه حتى اگر يك روز از دنيا باقى مانده باشد، خداوند، كسى از اهل بيت را برمى‌انگيزاند تا زمين را پر از عدل كند.[٢] در پاره‌اى احاديث از طولانى بودن آن روز، سخن به ميان آمده است.[٣]

حديث ديگرى وجود دارد كه كمتر در باره آن بحث شده است؛ امّا وجهى ديگر از موضوع را پيشاروى ما مى‌گشايد. در اين حديث، مدّت خاصى براى حكومت امام زمان عليه السلام ذكر نشده و تلاشى عامدانه و آشكار بر مخفى ماندن آن، صورت گرفته است. حديث چنين است: ابن عبّاس از پدرش نقل مى‌كند كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «اى‌

[١]. احتمالًا مقصود ٣١٣ سال شمسى، معادل ٣٢٢ سال قمرى است.

[٢]. قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله: يخرج فى آخر الزمان رجل من ولدى اسمه كاسمى و كنيته ككنيتى يملأ الأرض عدلا كماملئت جورا فذلك هو المهدى عليه السلام،( ر. ك: تذكرة الخواص: ص ٢٠٤. و نيز، همين دانش‌نامه: ص ١٧٦ ح ١٧٣٠)، اين حديث، مشهور است و ابو داوود و زُهرى همين معنا را آورده‌اند و اضافه‌اى دارد كه فرموده: لو لم يبق من الدهر إلّا يوم واحد لبعث اللَّه من أهل بيتى من يملأ الأرض عدلًا( ر. ك: ص ١٧٠ ح ١٧١٩ و ١٧٢٠، ديگر كتاب‌هاى اهل سنّت نيز اين حديث را آورده‌اند( ر. ك: الأربعين حديثاً فى ذكرالمهدى: حديث نوزدهم، عقد الدرر: ص ٢٧٤، الفصول المهمّة: ص ٢٧٤).

[٣]. وَ لَوْ لَمْ يَبْقَ مِنَ الدُّنْيَا إِلَّا يَوْمٌ وَاحِدٌ لَطَوَّلَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ ذَلِكَ حَتَّى يَخْرُجَ قَائِمُنَا فَيَمْلَأَهَا قِسْطاً وَ عَدْلًا كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً( كفاية الأثر: ص ١٦٥). به گفته محدّثان، اين حديث، مشهور و متواتر است. شبيه اين احاديث از بعضى امامان معصوم عليهم السلام همچون امام صادق عليه السلام، امام رضا عليه السلام و امام جواد عليه السلام نقل شده است( ر. ك: ص ١٨٠ ح ١٧٣٤ و ١٧٣٥ و ص ٢٠٠ ح ١٧٥٩ و ص ٢٥٤ ح ١٨١٩ و كفاية الأثر: ص ٢٦٦ و ٢٧٧ و ٢٨١).