دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٢٥ - تعابير به كار رفته

و «يَعيشُ».[١] ظاهر اين تعابير، از مقدار زمان زندگى ايشان پس از ظهور حكايت دارد. احاديثى كه واجد اين تعابير هستند، مقدار زمان زيستن ايشان را هفت، هشت يا نه سال بيان كرده‌اند. در مجموعه احاديث اين باب، تنها يك مورد است كه زندگى مهدى عليه السلام را پس از ظهور، بيش از نه سال بيان كرده، و آن، حديث امام باقر عليه السلام است كه زندگى امام پس از ظهور را از روز قيامش تا روز مرگش نوزده سال،[٢] بيان كرد. در اين حديث، از تعبير «يقوم»[٣] استفاده شده و تصريح دارد به اين كه مورد سؤال، از روز قيام تا روز مرگ است و دال بر مقدار زندگى ايشان پس از ظهور است.

تعبير ديگرى در حديث پيش‌گفته ابن عباس به نقل از پدرش از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله وجود دارد كه ظاهرش از مقدار زندگى ايشان حكايت دارد: «وَ يَمْكُثُ فِى الْأَرْضِ مَا شَاءَ اللَّهُ؛ و باقى مى‌ماند در زمين هر چه خدا بخواهد». امّا اولًا، اين حديث، زمان خاصى را تعيين نمى‌كند و ثانياً، برخى قرائن ديگر حاكى از اين است كه مراد از توقّف ايشان بر روى زمين، اصل زندگى ايشان نيست؛ بلكه سلطه ايشان بر زمين است؛ زيرا تعبير «يمكث فى الأرض» پس از آن آمده است كه فرمود: «خداوند، كارش را در يك شب درست مى‌كند. پس از آن زمين را پر از عدل مى‌كند چنان كه پر از ظلم شده است و باقى مى‌ماند در زمين هر چه خدا بخواهد». يعنى پس از آن كه خداوند، كارش را درست كرد و او زمين را پر از عدل و داد كرد، آن گاه هر قدر

[١]. أبا سعيد الخُدرِىّ، قالَ: قالَ النَّبِىَّ صلى الله عليه و آله: يَنزِلُ بِامَّتي في آخِرِ الزَّمانِ بَلاءٌ شَديدٌ مِن سُلطانِهِم ... فَيَبعَثُ اللَّهُ عَزَّوجَلَ‌رَجُلًا مِن عِترَتى، فَيَملَأُ الأَرضَ قِسطا وعَدلًا كَما مُلِئَت ظُلما وجَورا ... يَعيشُ فيها سَبعَ سِنينَ أو ثَمانَ أو تِسعَ ...( ر. ك: ص ٣٦٨ ح ١٨٩٥ و ص ٣٣٤ ح ١٨٥٠ و ص ٣٣٢ ح ١٨٤٩).

[٢]. ر. ك: ص ١٢٢ پانوشت ٥؛ الغيبة، طوسى: ص ٤٧٨ ح ٥٠٥؛ الاختصاص: ص ٢٥٧، مختصر بصائرالدرجات: ص ٢١٤، بحار الأنوار: ج ٥٣ ص ١٠٠ ح ١٢١ و ١٢٢.

[٣]. يَقُوم ... مِنْ يَوْمِ قِيَامِهِ إِلَى يَوْمِ مَوْتِه.