دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٦٢ - ٥ دعاى جديد

٤. سنّت جديد

درباره سنّت جديد نيز مى‌توان احتمالاتى در نظر گرفت:

الف- ممكن است مراد از آن احياى سنّت پيامبر باشد، به اين معنا كه همه سنّت پيامبر در آن روزگار احيا مى‌شود؛ چرا كه تا آن زمان، برخى احكام همواره مهجور و مطرود مانده‌اند يا همراه با پيرايه‌هايى به آنها عمل مى‌شده است.

ب- مراد از سنّت جديد تغيير برخى از آموزه‌ها متناسب با تحوّلات زندگى بشر در آن دوره، يا تغيير برخى از احكام است؛ مانند احكام ارث كه در برخى روايت‌ها نيز به اين موضوع اشاره شده است.

ج- مراد از سنّت جديد، اصلاح در فهم آموزه‌هاى دينى است. روشن است كه در دوره‌هاى مختلف تاريخ اسلام، عالمان دينى تلاش علمى بسيارى براى فهم حقايق دينى به كار بسته‌اند؛ ولى اين فهم‌ها هميشه مصاب نبوده است. شاهد اين مدّعا اختلاف‌نظرهاى موجود ميان فرقه‌هاى مختلف اسلام، و حتّى اختلافات درون‌فرقه‌اى ميان عالمان هر فرقه است. فتاواى مختلف فقيهان شيعه در مسائل فقهى، نمونه بارز اين اختلاف‌هاست.

٥. دعاى جديد

تعبير «دعاى جديد» در دو روايت آمده است و احتمال دارد به يكى از معانى زير باشد:

الف- روش نوين در دعوت؛ يعنى به امر جديدى دعوت نمى‌شود؛ بلكه چگونگىِ دعوت، جديد است.

ب- اين احتمال نيز هست كه منظور دعوت، محتوايى جديد باشد و در اين صورت، آن محتواى جديد مى‌تواند همان احتمالات ذكر شده در عناوين قبلى باشد؛ يعنى: احكام مهجور مانده دين؛ اصلاح برداشت‌هاى غلط؛ و تغيير برخى از