دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤١٦ - شيوه زندگى پيشوايان عدل

شيوه زندگى پيشوايان عدل‌

بر پايه مفاد اين احاديث، ساده‌زيستى و همسان‌سازى سطح زندگى، بويژه در خوراك و پوشاك، با زندگى بينواترين مردم جامعه، وظيفه اختصاصى براى امير مؤمنان عليه السلام نيست؛ بلكه تكليف الهى همه پيشوايانِ عدالت‌گستر و حق‌محور است.

اين حقيقت با صراحت بيشترى در احاديث ديگر، مورد تأكيد قرار گرفته است:

إنَّ اللَّهَ عز و جل فَرَضَ عَلى أئِمَّةِ العَدلِ أن يُقَدِّروا أنفُسَهُم بِضَعَفَةِ النّاسِ، كَي لا يَتَبَيَّغَ بِالفَقيرِ فَقرُهُ.[١]

خداوند عز و جل بر پيشوايان دادگر، واجب فرموده است كه خود را با مردمِ ناتوان و تهى‌دست، برابر سازند تا فقر [و مستمندى‌]، تنگ‌دست را به هيجان نياورَد و او را به طغيان وا ندارد.

هنگامى كه احنَف بن قيس بر معاويه وارد مى‌شود و در برابر خود، غذاها و شراب‌هاى گوناگون مى‌بيند، اشك در چشمانش حلقه مى‌زند. معاويه مى‌پرسد:

چرا گريه مى‌كنى؟

احنف مى‌گويد: از على در شگفتم!

معاويه مى‌پرسد: چگونه؟

احنف پاسخ مى‌دهد: هنگام افطار بر على وارد شدم. به من فرمود: «برخيز و با حسن و حسين، غذا بخور». سپس به نماز ايستاد و پس از نماز، از كيسه‌اى كه همراه داشت و درِ آن را محكم بسته بود، نانِ جُوى بيرون آورد.

به ايشان گفتم: اى امير مؤمنان! من از تو بخلى به ياد ندارم؛ امّا نان جو را چنان در كيسه بسته‌اى كه هيچ بخيلى چنين نمى‌كند!

فرمود: «درِ كيسه را از سرِ بخل نبسته‌ام؛ ليكن از آن مى‌ترسم كه حسن و حسين، نانم را به روغن، آغشته كنند و نرم سازند».

[١]. الكافي: ج ١ ص ٤١١ ح ٣، نهج البلاغة: خطبه ٢٠٩، بحار الأنوار: ج ٤٠ ص ٣٣٦ ح ١٩.