دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤١٤ - شيوه زندگى شخصى اهل بيت عليهم السلام

و در دوران قدرت و حكومت است. آنها نه تنها از هر گونه امتيازطلبى دورى مى‌جستند؛ بلكه مانند بينواترينِ مردم، زندگى مى‌كردند.

يكى از ياران امام صادق عليه السلام به نام مُعَلّى بن خُنَيس مى‌گويد: به ايشان عرض كردم: حكومت [بنى‌عبّاس و نعمت‌هاى‌] آنان را به ياد آوردم و با خود گفتم اگر حكومت در دست شما بود، ما هم در كنار شما زندگى خوشى داشتيم!

امام عليه السلام در پاسخ فرمود:

هَيهاتَ يا مُعَلّى! أما وَاللَّهِ إن لَو كانَ ذاكَ، ما كانَ إلّاسِياسَةَ اللَّيلِ وَ سِياحَةَ النَّهارِ، وَ لُبسَ الخَشِنِ وَ أكلَ الجَشِبِ.[١]

اى معلّى، هرگز چنين نيست! به خدا سوگند، اگر چنان [كه گفتى، حكومت در دست ما] بود، چيزى جز سياستِ شب و تكاپو و روزه‌دارى روز و پوشيدن لباس زِبْر و خوردن غذاى ناگوار [نصيب ما] نمى‌شد.

در روايت ديگرى، مُفضّل بن عمر، يكى ديگر از ياران امام صادق عليه السلام مى‌گويد:

در طواف نزد ايشان بودم. امام عليه السلام نگاهى به من كرد و فرمود:

ما لى أراكَ مَهموماً مُتَغَيِّرَ اللَّونِ؟

چرا تو را اندوهناك و رنگ‌پريده مى‌بينم؟!

گفتم: فدايت شوم، وقتى قدرت، سلطنت و عظمت بنى‌عبّاس و امكاناتى را كه در اختيار آنهاست، ملاحظه مى‌كنم، با خود مى‌گويم كه اگر حكومت در دستِ شما بود، ما هم در كنار شما از اين امكانات، برخوردار بوديم.

امام عليه السلام فرمود:

يا مُفَضَّلُ، أما لَو كانَ ذلِكَ لَم يَكُن إلّاسِياسَةَ اللَّيلِ، وَ سِياحَةَ[٢] النَّهارِ، وَ أَكلَ الجَشِبِ، وَ لُبسَ الخَشِنِ شِبهَ أميرِ المُؤمِنينَ عليه السلام وَ إلّافَالنّارُ، فَزُوِيَ ذلِكَ عَنّا،

[١]. الكافى: ج ١ ص ٤١٠ ح ٢، الدعوات: ص ٢٩٦ ح ٦٠، بحار الأنوار: ج ٥٢ ص ٣٤٠ ح ٨٨.

[٢]. فى المصدر:« سباحة»، وما أثبتناه هو الصحيح كما فى بحار الأنوار.