دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٩٩ - ٤ برداشته شدن جزيه

نمى‌كند.[١] از جمله اينها حديث معروف به «هفتاد فضيلت امير مؤمنان عليه السلام» است كه در فضيلت پنجاه و سوم آمده كه قائم، از اهل بيت است و قيام مى‌كند و صليب و بت را مى‌شكند و جنگ، آغاز مى‌شود و از كسى جزيه نمى‌پذيرد.[٢]

عيّاشى نيز در تفسيرش، در حديثى به نقل از امام باقر عليه السلام آورده است كه امام زمان عليه السلام جزيه قبول نمى‌كند. ايشان، اين كار را تفسير آيه‌اى از كلام الهى مى‌داند كه در آن فرموده است:

«وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَ يَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ.[٣]

با آنان، نبرد كنيد تا ديگر فتنه‌اى نباشد و دين، همه دين خدا گردد. پس اگر باز ايستادند، خدا، كردارشان را مى‌بيند».[٤]

امام عليه السلام مى‌فرمايد كه قائم عليه السلام آن قدر مى‌جنگد كه هيچ شركى باقى نمانَد و همه به وحدانيت خدا اعتراف كنند.[٥]

در كتاب‌هاى حديثى، روايتى از كتاب فتوحات المكّيةى ابن عربى نقل شده كه در آن از مهدى آل محمّد عليهم السلام و نسب و كارهاى او سخن مى‌رود. در آن جا آمده كه ايشان، جزيه را «وضع» مى‌كند.[٦] در اين كه‌ «يضع الجزية» چگونه معنا شود، اختلاف نظر وجود دارد. برخى آن را به معناى برداشته شدن حكم جزيه مى‌دانند و برخى برعكس به معناى مقرّر شدن حكم جزيه.

ابن طاووس نيز در الملاحم، حديثى را به نقل از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله آورده كه از نزول عيسى عليه السلام و حاكم شدن وى در ميان بخشى از امّت، سخن مى‌گويد. در آن جا گفته‌

[١]. اينها برخلاف احاديثى است كه پيش از اين، در باره پذيرش جزيه از اهل كتاب گذشت.

[٢]. الخصال: ج ٢ ص ٥٧٩، بحار الأنوار: ج ٣١ ص ٤٤٣.

[٣]. انفال: آيه ٣٩.

[٤]. شبيه همين آيه در سوره بقره: آيه ١٩٣ آمده است. در آيه سوره بقره، لفظ« كلّه» وجود ندارد.

[٥]. تفسير العيّاشى: ج ٢ ص ٦٠، بحار الأنوار: ج ٥٢ ص ٣٤٥.

[٦]. إلزام الناصب: ج ١ ص ٢٩٥، شرح اصول الكافى( ملّا صدرا): ج ١ ص ٥٦٠، الوافى: ج ٢ ص ٤٧١.