دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٩٣ - الف - حكمت تأخير در قيام امام مهدى عليه السلام

قيام امام مهدى عليه السلام، پيش‌بينى و تصويرى خشونت‌گرا از ظهور ايشان ادّعا شده است كه با الزام سياسى و راهبرد نظامى، سعى در سلطه يافتن بر مخالفان خود دارد.[١] مسئله اصلى در اين پژوهش، بررسى و تحليل اين گونه متون حديثى است.

ضرورى است كه پيش از ورود به ارزيابى سندى و محتوايى اين احاديث، به نكات ذيل به عنوان مبانى بحث، توجّه داشته باشيم:

الف- حكمت تأخير در قيام امام مهدى عليه السلام‌

در ارتباط با فرآيند پديدارى قيام مهدوى بايد به دو عنصر مهم و مؤثّر در آن توجّه داشت كه بدون لحاظ هر يك، هر گونه تحليلى، ناتمام خواهد بود:

يك. گستره وسيع انسانى و جغرافيايى. دامنه قيام امام مهدى عليه السلام، تمام مرزهاى جغرافيايى كره زمين و همگى اقوام و ملل انسانى را شامل مى‌شود. اين گستردگى در قلمروى انسانى و جغرافيايى در چگونگى پيشبرد قيام، تأثير جدّى دارد و ضرورى مى‌سازد تا با پيش‌بينى‌هاى لازم و تمهيد همه‌جانبه لوازم، قيام به گونه‌اى انجام پذيرد كه به سلب اختيار از افراد انسانى نينجامد و پذيرش آن اجبارى نبوده، از روى آگاهى و اختيار باشد.

دو. وجود زمينه فرهنگى و سياسى. تحقّق اهداف قيام امام مهدى عليه السلام در قلمرو انسانى و جغرافيايى آن، منوط به آگاهى پيشين مردمان از راهبردهاى فرهنگى و سياسى آن است و اين، جز با آمادگى فكرى و وجود زمينه‌هاى معرفتى در مخاطبان در باره اين قيام، ميسور نخواهد بود و بر فرض وقوع قيام، در تحقّق اهداف، با دشوارى‌ها و چالش‌هاى زيادى از جمله اجبار و كشتار فراوان رو به رو خواهد شد؛ زيرا بدون زمينه فرهنگى و سياسى، بسيارى از مذاهب و مكاتب، به خاطر حفظ

[١]. ر. ك: أفعال المهدى الشنيعة، مجدى محمود المكّى، فصل" كثرة سفكه للدماء"، ص ٢٥- ٥٢.