دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٠٦ - ٣ چگونگى پيروزى اسلام بر ساير اديان

شرك‌آلود، هسته‌اى از توحيد را با خود دارند.[١] همين امر، سبب مى‌شود كه زمينه برچيده شدن آن ظواهر، فراهم باشد.

٣. چگونگى پيروزى اسلام بر ساير اديان‌

در مورد آيات مربوط به پيروزى اسلام بر همه اديان، بايد پذيرفت كه اديان در نهايت، فروغى نخواهند داشت و پرتو نور اسلام، همه را بى‌فروغ مى‌سازد. اينك يك بار ديگر در اين آيه تأمّل كنيم:

«وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ لَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضى‌ لَهُمْ وَ لَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً يَعْبُدُونَنِي لا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئاً وَ مَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ.[٢]

خدا به كسانى از شما كه ايمان آورده‌اند و كارهاى شايسته كرده‌اند، وعده داد كه در روى زمين، جانشين ديگرانشان سازد، همچنان كه مردمى را كه پيش از آنها بودند، جانشين ديگران كرد و دينشان را- كه خود برايشان پسنديده است-، استوار سازد و وحشتشان را به ايمنى بدل كند. مرا مى‌پرستند و هيچ چيزى را با من شريك نمى‌كنند و آنها كه از اين پس ناسپاسى كنند، نافرمان‌اند».

پيروزى اسلام با بقاى اديان ديگر به صورت تابع و زيردست، منافات ندارد.

معناى حكومت صالحان و سر سپردن به آيين حق و عبادتِ دور از شرك، اين نيست كه در چنان جامعه‌اى هيچ گناه‌كار و منحرفى نخواهد بود؛ بلكه بدين‌

[١]. از علّامه طباطبايى نقل شده كه اوپانيشادها، كتاب مقدّس هندوها را كتابى سرشار از توحيد ناب مى‌دانستند. دكتر شايگان در مورد پژوهش تطبيقى علّامه طباطبايى در اديان و مذاهب جهان، چنين مى گويد:« علّامه طباطبايى، سواى احاطه وسيع بر تمامى گستره فرهنگ اسلامى ... با چنان حالت كشف و شهودى به تفسير متون‌[ اديان ديگر] مى‌پرداخت كه گويى خود در نوشتن اين متون، شركت داشته است. هرگز در آنها تضادّى با روح عرفان اسلامى نمى‌ديد، با فلسفه هند، همان قدر اخت و آميخته بود كه با جهان‌بينى چينى و مسيحى»( زير آسمان‌هاى جهان: ص ٤١ و ٤٢).

[٢]. نور: آيه ٥٥.