دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٠٨ - معنا و مقصود

آمدن مجموعه شرايطى خاص مى‌دانستند كه در هنگام ظهور امام مهدى عليه السلام مهيّا خواهد شد.

سه. حديث به ارث بردن شمشير از محمّد صلى الله عليه و آله، اشاره‌اى است به امتداد سيره نبوى و تبلور آن در قيام امام مهدى عليه السلام و به پيوندى ميان ايشان با پيامبران آسمانى پيشين تأكيد دارد. جمله پايانى اين حديث در برخى از متون ديگر با عباراتى چون‌ «و سنّة من محمّد صلى الله عليه و آله فى السيف يظهر به‌؛ وسنّت محمّد در شمشير كه با آن قيام مى‌كند»،[١] «فالخروج بالسيف‌؛ قيام با شمشير»،[٢] آمده است. نظر به تعدّد اين تعابير مى‌توان احتمال نقل به معنا، تحريف و تصحيف اين بخش از روايت را داد. البتّه متن منتخب محدّثانى چون شيخ صدوق، «القيام بسيرته»[٣] است و نظر به وثاقت و آگاهى گسترده وى از متون مى‌تواند متن معيار براى تشخيص در اين مورد باشد. در غير اين تعبير، هر چند شيخ طوسى بعد از نقل اين حديث در تعليقه خود تصريح دارد كه مضمون همه اين خبر در شأن امام مهدى عليه السلام تحقّق يافته است، ليكن امثال تسترى با آن مخالفت كرده‌اند. شيخ طوسى، از باب نمونه به معناشناسى مفهوم حبس امام مهدى عليه السلام پرداخته و گفته است كه وى هر چند در زندان نيست، ليكن در حكم زندانى است؛[٤] زيرا كسى به وى دسترس ندارد و شخص ايشان را نمى‌شناسد و گويى زندانى است. البتّه تسترى، مراد حديث از «حبس يوسف عليه السلام» را غيبت و انقطاع خبر از وى دانسته است و تعبير «أمّا يوسف فالسجن»[٥] كه در احاديث ديگرى آمده است، از تصرّفات و تحريفات واقفيّه دانسته است كه در اخبار، خلط كرده‌اند،[٦]

[١]. إثبات الوصية: ص ٢٨٠.

[٢]. كمال الدين: ص ٣٢٢ ح ٣.

[٣]. كمال الدين: ص ٣٢٩ ح ١١.

[٤]. الغيبة، طوسى: ص ٦٠.

[٥]. كمال الدين: ص ١٥٣ ح ١٦.

[٦]. قاموس الرجال: ج ١١ ص ٢٣.