دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١١٣ - دسته دوم گردن زدن مخالفان

برپا دارند و زكات دهند، در اين صورت، برادران دينى شمايند» نظير آن است.[١] در نتيجه اقدام مسلّحانه، مشروط به تبليغِ قبلى و عدم ايمان آوردن فتنه‌گران از روى عناد و لجاجت است.

در جمع‌بندى احاديث دسته اوّل، با توجّه به ضرورت مقابله با فتنه و شرايط آن از منظر قرآنى، مى‌توان چنين گفت كه احاديثِ ياد شده به معناى كشتار بى‌رويّه و بدون منطق نيستند؛ بلكه آن نيز براى خود، معيارى وحيانى دارد. از سوى ديگر، اين اقدام، گام به گام و در سه مرحله: مناظره، مباهله و مقاتله انجام خواهد پذيرفت. به سخن ديگر، جنگ با فتنه‌گران و پيروان آنها، مشروط به گفتگوها و احتجاج‌هاى قبلى با آنها و مجاب نشدن و در مقابل، عناد ورزيدن آنان است؛ چرا كه در اين صورت، راهكار و چاره‌اى جز جنگ با آنان باقى نمى‌ماند. البتّه اين نكته را بايد افزود كه حكم اين آيه، به سردمداران فتنه، اختصاص دارد و كسانى كه فريب فتنه‌گران را خورده و از روى جهل، تطميع يا زور در جبهه فتنه قرار گرفته‌اند، معذور و از موضوع اين آيه خارج اند، البتّه در صورتى كه بعد از روشن شدن حق از جبهه فتنه اعراض عملى نمايند.

دسته دوم: گردن زدن مخالفان‌

در برخى از متون حديثى، پيش‌بينى شده است كه آغاز اقدام مسلّحانه امام مهدى عليه السلام، گردن زدن افرادى است كه از روى نفاق، دوستدارى اهل بيت را ادّعا مى‌كنند؛ ولى بر خلاف آن عمل مى‌نمايند.

در حديثى، امام باقر عليه السلام مى‌فرمايد:

لَو قَد قامَ قائِمُنا بَدَأَ بِالَّذينَ يَنتَحِلونَ حُبَّنا، فَيَضرِبُ أعناقَهُم.[٢]

آن گاه كه قائمِ ما قيام كند، از كسانى كه مدّعى ولايت و دوستى ما هستند، شروع‌

[١]. الميزان: ج ٢ ص ٦٣.

[٢]. ر. ك: الإيضاح، ابن شاذان: ص ٤٧٥.