یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٢ - عرفان حافظ

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٨٢

فروغ روی یار است: هر دو عالم یک فروغ روی اوست.

علیهذا در منطق عرفان که براساس این است که همه چیز را از او و با او و به عنوان جلوه او و فروغ او ببیند نمیتواند چهره عالم زشت باشد، عالم ظل حق است و ظل جمیل جمیل است. در منطق عرفان فرض نازیبایی عالم عین فرض نازیبایی خداست، زیرا فرض نازیبایی صورت آینه عین فرض نازیبایی صاحب صورت است، درست مثل این است که کسی به خدا معتقد باشد و در عین حال خدا را ناقص بپندارد. ممکن است کسی منکر خدا باشد، اما قبول خدا ملازم است با اعتراف به کمال و جمال و جلال او.

بعلاوه حافظ مکرر به این مطلب تصریح کرده است. مثلًا میگوید:

در خرابات مغان نور خدا میبینم این عجب بین که چه نوری ز کجا میبینم

جلوه بر من مفروشای ملک الحاج که تو خانه میبینی و من خانه خدا میبینم

خواهم از زلف بتان نافه گشایی کردن فکر دور است همانا که خطا میبینم

سوز دل اشک روان آه سحر ناله شب این همه از نظر لطف شما میبینم

هر دم از روی تو نقشی زندم راه خیال با که گویم که در این پرده چهها میبینم

کس ندیده است ز مشک ختن و نافه چین آنچه من هر سحر از باد صبا میبینم

نیست در دایره یک نکته خلاف از پس و پیش که من این مسأله بیچون و چرا میبینم