یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٩٤ - یادداشت حکومت اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٢٩٤

صفحه ٦٣: در صورت عدم تعیین جانشین باید میل و قصد و نیت او را درنظر گرفت.

صفحه ٦٤: دادن جانشینی به سلطان کشور دیگر نامشروع نیست.

صفحه ٦٦: دولت اکتسابی و دولت تأسیسی صفحه ٦٨: ولایت پدر بر کودک قراردادی است نه طبیعی.

صفحه ٧١: پیروزی ولایت نمیآورد، رضایت ولایت میآورد.

صفحه ٧٢: فرق خانواده و دولت صفحه ٧٤: آزادی چیست؟

در صفحه ٧٨ مدعی است که آزادی فرد با قدرت نامحدود حکمران سازگار است. میگوید:

اما نباید پنداشت که وجود این آزادی، قدرت حکمران را بر جان و مال کسان از بین میبرد یا از آن میکاهد، زیرا نشان دادهایم که هیچ کار حکمران با مردم نمیتواند ستمگری خوانده شود، زیرا چون حکمران تجسم دهنده شخص مردم است [١] کاری که او بکند مثل آن است که خود مردم کردهاند.

این است که حقی نیست که سلطان نداشته باشد و حدی که بر قدرت او هست از این لحاظ است که بنده خداوند است و باید قوانین طبیعت را محترم شمارد. ممکن است و اغلب پیش میآید که سلطان فردی را تباه کند اما نمیتوان گفت بدو ستم کرده است [٢]، مثل وقتی که یفتاح موجب شد دخترش قربانی شود (یفتاح از قضات بنی اسرائیل در آغاز جنگی نذر کرده بود اگر خداوند او را پیروزی دهد، در بازگشت هرکس را که نخست بدو برخورد به قربانی خداوند بسوزاند. در بازگشت نخستین کسی که به او برخورد دخترش بود. یفتاح دختر خود