یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٦ - حرکتها و جنبشهای جدید دینی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٢٠٦

عبداللَّه بن سبای موهوم را کردند.

و. نهضتها و قیامهای اسلامی باید جامع باشد؛ یعنی اولًا باید للَّه باشد و دیگر اینکه باید، هم اجتماعی باشد و هم فردی، آن کسی که نماز نمیخواند نباید داعیه اصلاح اجتماعی اسلامی داشته باشد، دیگر اینکه باید مستقل باشد و تابع جریان دیگری نباشد.

ز. باید منطق بر احساسات حاکم و غالب باشد. علت شکست بسیاری از نهضتها این است که فقط از احساسات ناشی شده نه از منطق.

٢٦. آیه کریمه میفرماید: بگو شما را به یک چیز توصیه میکنم و آن اینکه قیام کنید و تکانی بخورید اما برای خدا که هدف شما رضای حق باشد. رضای حق یعنی آنچه مایه سعادت واقعی فرد یا عموم است. این قیام، جمعی یا فردی باشد. کلمه «مثنی» کنایه است از جمعی. آنگاه به تفکر بپردازید، خواهید دانست که رفیق شما دیوانه نیست. شما که در حال نوم و سکون و رکود هستید و تکانی نخوردهاید و راه نیفتادهاید او را دیوانه میپندارید ولی اگر راه بیفتید و از جا حرکت کنید و افق وسیعتری را مثل او ببینید خواهید دانست که او دیوانه نیست بلکه اعلام خطرکن است و این اعلام خطر بجا هم هست. فرق است بین انذار و اخافه. حمل اسلحه اخافه است و انذار نیست، اما تاجر غافلی را به عواقب سوء تجارتش آگاه کردن انذار است و اخافه نیست.

این آیه میگوید قیام للَّه باشد؛ یعنی مبدأ جنبش، خداجویی و خداخواهی و خداپرستی و حق مطلق پرستی که منشأ همه حقهاست بوده باشد. مبدأ قیامی ممکن است شکم باشد (قیام گرسنگان و پابرهنگان)، ممکن است شهوت جنسی باشد مثل اینکه جوانی در عشق به اصطلاح شکست میخورد و از دیوار معشوق بالا میرود و کاردی به معشوق و کاردی هم به قلب خود میزند یا خودش را از