یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣١٨ - اسلام و ایران - روح اسلامی در کالبد ایرانی
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٣١٨
اسلام و ایران ( خدمات متقابل )
ابوعلی رودباری از عرفای معروف از نسل انوشیروان بوده است.
اسلام و ایران - روح اسلامی در کالبد ایرانی
(خدمات متقابل اسلام و ایران، مقدمه چاپ دوم) ١. نسبت عقاید و افکار و فرهنگها با روح افراد و ملتها نسبت روح است به بدن. علیهذا یک عقیده، یک ایدئولوژی، یک فرهنگ در یک ملت به منزله روحِ روح اوست. پس مقصود ما از کالبد ایرانی کالبد روحی ایران و ایرانی است.
٢. سؤال: مگر روح ایرانی با سایر روحها متفاوت است؟ و اساساً مگر روحها متفاوت هستند؟ جواب: روحها هم مانند بدنهاست. همانطور که همه انسانها یک وجوه مشترک دارند از لحاظ بدنی، و از جنبه پزشکی و وظایف الاعضائی همه نژادها یکسان است و یک دارو را در همه ملتها به حکم اینکه همه انسانند میشود مورد استفاده قرار داد، در عین حال فی الجمله تفاوتهایی در رنگ، قیافه، شکل و حتی تا اندازهای مزاج و از جنبه پزشکی نیز هست، روح انسانها نیز در عین فطرت مشترک که فطر الناس علیها یک وجوه اختلافی، چه فردی و چه ملی، با هم دارند. فردی که واضح است. اما ملی؛ شما میبینید یک قیافه اروپایی یا آفریقایی یا ژاپنی اگر در میان ما باشد، کاملًا مشخص است. حتی قیافه یک افغانی یا ترک یا عراقی که همسایه ایران است با قیافه یک ایرانی عندالدقه مختلف است. بالاتر اینکه با مقیاس کمتر و دقیقتر، قیافه خراسانی و تهرانی هم متفاوت است. اختلاف شعرها، موسیقیهای