یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٦٤ - ( حریت ) آزادمنشی و مناعت طبع، عزلت و انزوا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٢٦٤

صفحه ٥٧:

عقیده اجتماعی در انگلستان و عقیده حقوق طبیعی در فرانسه و عقیده تاریخی در آلمان رایج شد:

عقیده مطلوبیت که توسط بنتام انگلیسی شرح و توضیح شده بود پس از وی توسعه کاملی یافته، عقیده ملی انگلستان گردید همچنان که نظریه حقوق بشری، عقیده ملی فرانسه و نظریه نحله تاریخی، عقیده ملی آلمان شده بود و بدین ترتیب هرکدام از سه ملت بزرگ اروپا نظریه مخصوصی برای خود اتخاذ نموده بودند.

صفحه ٥٧:

استوارت میل که شاگرد بنتام و از پیروان نحله مطلوبیت و نفع اجتماعی بود عقاید بالا را اظهار نمود. علاوه بر آن، وی از نظریه نفع جامعه تجاوز کرده و حقوق بشری را مانند مکتب حقوق فطری اتخاذ کرده است.

رابطه حق و عدالت از نظر اسپنسر:

دیگر اسپنسر دانشمند انگلیسی که در موضوع حقوق افراد شرح و بسط زیادی داده مینویسد: عدالت غیر از احساسات با چیز دیگری آمیخته است که عبارت از حقوق طبیعی افراد بشر است و برای اینکه عدالت وجود خارجی داشته باشد باید حقوق و امتیازات طبیعی افراد را رعایت و احترام بکنند.

صفحه ٥٨:

با این مقدمات ملاحظه میشود که عقیده مطلوبیت و نفع اجتماعی به آزادی و طرفداری از حقوق افراد تمایل پیدا کرده و بنتام و استوارت میل و اسپنسر هرسه متوجه این موضوع شدهاند و با آنکه عموم ملل در اجرای بیعدالتیها و پایمال کردن حقوق بیچارگان شرکت داشتهاند ولی انگلستان که عقیده نفع اجتماعی مربوط به آنجاست همواره بیعدالتیهای