یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٨ - حرکتها و جنبشهای جدید دینی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٢٠٨

غیر باعث برآن باشد، پس باید عمل اجتماعی را دسته جمعی انجام داد، هدفهای اجتماعی را نمیتوان فردی انجام داد. ما در اسلام دستور تعاون داریم و البته وقتی که منافع مادی فردی بدون اشتراک مساعی تأمین نشود یا به خوبی تأمین نشود، به طریق اولی مصالح اجتماعی احتیاج دارد به تعاون و همکاری.

علی علیه السلام جملهای دارد که میفرماید: احدی حق ندارد که ادعا کند مافوق همکاری و تعاون است و وظیفه او تکروی است و احدی را نیز نمیتوان دون همکاری دانست: ولیس احد و ان عظمت فی الحق منزلته ...

در مشهد گفتم که من کلمه جنبش را انتخاب کردم نه کلمه قیام یا نهضت، چون این دو کلمه بوی جنجال میدهد. این را در اینجا نیز میگویم و توضیح میدهم که در میان ما شعور به یک نوع جنبشها و نهضتها تا اندازهای در میان مردم بیدار شده- لااقل در میان یک طبقه- و آن قیام علیه ظلم است ولی شعور به بسیاری از جنبشهای دیگر هنوز پیدا نشده و حال آنکه تا آنها پیدا نشود علیه ظلم و ظالم نیز نمیشود قیام کرد. مثلًا هنوز شعور جنبش علیه گناه پیدا نشده و حال آنکه تسلط ظلمه معلول شیوع مفاسد و گناهان است، یا آنکه شعور جنبش علیه جهل هنوز در مردم پیدا نشده و نمیدانند که امروز چه مسابقه علمی در جهان هست، شعور به مبارزه علیه فقر در مردم ما پیدا نشده و نمیدانند چه مسابقه اقتصادی در دنیا پیدا شده و همچنین شعور جنبش علیه بیماری که همه اینها لازم و ضروری است. همه این جنبشها در دنیای غیر مسلمان پیدا شده و ما مصداق «طول هجعة» هستیم.

به همین دلیل که ما جنبش نداریم محکومیم که مغلوب و منکوب باشیم، زیرا علی فرمود به قید قسم: اما واللَّه لیظهرن هؤلاء القوم ... به دلیل تند جنبیدن آنها و کند جنبیدن شما. پس در مقابل