یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤٣ - خطابه و منبر

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٣٤٣

از خصوصیات خطبه و خطابه به واسطه اینکه صناعت است این است که باید به کیفیت مخصوص ابتدا و به کیفیت مخصوص ختم بشود، مثل اینکه در زمان ما در خطابههای دینی با بسم اللَّه و الحمدللَّه و غالباً آیهای از قرآن آغاز میگردد و با السلام علیکم و رحمة اللَّه و برکاته و یا لاحول و لا قوّة الّا باللَّه [ختم میشود] و یا کسانی که به جنبه مرثیه خوانی اهمیت میدهند با جمله «و سیعلم الذین ظلموا» ختم [میکنند.] مرثیه خوانها با السلام علیک یا اباعبداللَّه آغاز میکنند.

٢٨. مرحوم حاجی نوری کتابی دارد به نام لؤلؤ و مرجان در شرط پله اول و دوم روضه خوانان. این کتاب را حاجی به خواهش یکی از علمای هندی که از هند به ایشان نامه نوشته و از وضع روضه خوانی و اکاذیب و دروغهایی که در روضهها خوانده میشود در هند شکایت کرده و از ایشان که مردی محدث متتبع متبحری بودهاند خواهش کرده که کتابی در این زمینه تألیف کنند [نوشته است.] ایشان در مقدمه آن کتاب مینویسند که این مرد عالم هندی خیال کرده که در عتبات و بلاد ایران از این خبرها نیست و در اینجا روضه خوانها مقیدند که درست بخوانند، در صورتی که غافل از آنند که نشر خرابی از سرچشمه و در هر جا منتشر شده منتهی به مرکز علم و حوزه اهل شرع اعتاب عالیه است، چه اگر اهل علم مسامحه نمیکردند و نهی از منکر میکردند کارخرابی به اینجا نمیکشید. به هر حال حاجی این کتاب را نوشته برای روضه خوانی و مرثیه خوانی و برایش دو شرط ذکر کرده: یکی اخلاص و یکی صدق [١] مرثیه خوان باید در عمل خود مخلص باشد و کار مرثیه خوانی را برای خود کسب و شغل و حرفه قرار ندهد، دیگر اینکه مواظب باشد که دروغ نگوید. و انصاف را که بسیار عالی از عهده بیان این دو شرط برآمده و من سراغ ندارم جایی در اطراف دروغ و انواع دروغ به خوبی این کتاب