یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣١٩ - اسلام و ایران - زنادقه ( خدمات متقابل )
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٣١٩
ملتها و حتی شهرها و نقاشیها هم همینطور [١] این است که ملتها از نظر روحی یک مشخصات خاص دارند.
بعضی بیشتر مغرورند و بعضی کمتر، بعضی تعصب قومیشان زیاد است بعضی نه، بعضی احساساتی هستند و بعضی عقلی.
٣. پیوند این مسأله با سعادت ملی ما و اینکه قطع نظر از اسلام سعادت ایرانی در چه چیز است، خلاصه وسیلهای است برای شناخت و شناسایی خودمان. از این زاویه بهتر خود را میتوانیم بشناسیم. خودشناسی ملی نیز مثل خودشناسی فردی و خودشناسی نوعی مفید و لازم است.
٤. علت اختلاف روحیه ملتها، خصوصیات نژادی (که آن هم به نوبه خود معلول است)، محیط جغرافیایی، حوادث تاریخی، سوابق فرهنگی ٥. شخصیت ملی همین روحیه است.
٦. نظریه عوامل اقتصادی اقتصاد را زیربنای همه چیز میداند، منتها نباید [به معنی] انکار تأثیر معلول حتی در علت خود باشد.
٧. دو راه برای شناختن تناسب روح اسلامی با کالبد ایرانی:
شناختن مجرای هریک، دیگر نوعی برقراری رابطه عملی ایندو.
٨. رابطه را در دو قسمت باید بحث کرد: مثبت و منفی. مثبت عبارت است از خدمات ایرانیان به اسلام، منفی عبارت است از آنچه به عنوان عامل مقاومت گفته میشود: شعوبیگری، زبان فارسی، تشیع، تصوف.
اسلام و ایران - زنادقه ( خدمات متقابل )
رجوع شود به تحقیق ماللهند، ج ١، ص ٢٢٠، آنچه راجع به قرآن
[١] طرز تفکرها، معیارهای فکری، ذوقی، پسندها، انتخابها.