یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠٨ - حلاج - اناالحق

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٣٠٨

صفحه ١٥٤ و ١٥٥: دزدی از کتاب مارکس و مارکسیسم راجع به اندیشه دیالکتیکی حلاج.

صفحه ١٥٥: در اخلاق عرفانی- مذهبی برای رسیدن به حق باید نفس و قلب را کشت.

صفحه ١٥٧: دزدی از کتاب مارکس و مارکسیسم.

شک ندارد که قسمتی از تعبیرات موهم حلاج همان تعبیرات عرفانی است که هر عارف قشری متعصب هم دارد، نظیر آنچه شیخ بهایی و خواجه عبداللَّه هم دارند رجوع شود به ورقههای «عرفان».

صفحه ١٦٤: علت رواج عقیده حلاج را عقیده مشبّهه میداند.

سبحان اللَّه! گیرم مشبّهه خدا را جسم تصور کنند که در قیامت دیده میشود، آیا سبب میشود که افکار او را در دنیا قبول کنند؟

صفحه ١٧٥: خود نقل میکند که حلاج در یک نامه نوشته است:

«من الهو هو رب الارباب المتصور فی کل صورة الی فلان.»

این که دلیل وحدت وجود یا حلول است نه دلیل ماتریالیسم.

صفحه ١٧٧: خلیفه فرمود او را به زندان بردند ... خلق میرفتند و مسایل میپرسیدند (نقل از تذکرة الاولیاء).

لابد به عقیده مؤلف خلق میرفتند و مسائل ماتریالیسم دیالکتیک را میپرسیدند! صفحه ١٨٢ (پاورقی): کشف المحجوب و تذکرة الاولیاء به دو حسین حلاج قائلند که یکی عارف و دیگری رفیق ابوسعید جنابی قرمطی و ساحر [بوده است.]

صفحه ١٨٤: ایضاً دزدی ظاهراً از کتاب مارکس و مارکسیسم.

حلاج - اناالحق

حافظ، قصیده در مدح قوام الدین محمد صاحب عیار، حافظ