یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٥٦ - ( حریت ) آزادمنشی و مناعت طبع، عزلت و انزوا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٢٥٦

نام دارد.

تعریفاتی که برای حقوق طبیعی ذکر شده:

تعریفهایی که مؤلفین حقوق فطری از حقوق طبیعی کردهاند با آنکه در نتایج و متفرعات اختلافی باهم دارند در اساس یکی بوده و بهطور کلی به اتفاق همه حقوقیان و صاحب نظران این نظریه حقوق طبیعی بود که به صورت حقوق بشر ظاهر شد.

مکتب: حقوق طبیعی اصولی است که بر روابط و رفتار انسان در جامعه منطبق میشود و تنها براثر عقل و نیروی درّاکه واضح میگردد و به همین جهت علاوه بر اینکه بر تمام حقوق موضوعه مقدم است ثابت و عمومی است، همیشه و همه جا قابل تطبیق است. قوانین مزبور شرایط مشترک حیات و تکامل تمام اجتماعات و همه روابط انسانی میباشد ... نظریات بالا در سدههای ١٧ و ١٨ مورد توجه عموم قرار گرفت و سرانجام به انقلاب بزرگ فرانسه منجر شد. در انقلاب، حقوق طبیعی به عنوان حقوق بشر اعلام گردید و در واقع نظریات فیلسوفان سده ١٨ که از سرچشمه افکار مکتب حقوق طبیعی آب خورده بود باعث تحول تمام اوضاع و قوانین کشورهای جهان شد.

صفحه ٢٧:

نخستین پیشرو مکتب حقوق طبیعی گروسیوس هلندی است:

نخستین پیشرو و مؤسس این مکتب گروسیوس دانشمند هلندی در سده ١٧ میلادی بوده است ...

آیا انسان میتواند خود را بفروشد؟:

گروسیوس قائل به صحت بردگی و استبداد و حق تسلط و تسخیر میباشد و در این زمینه میگوید: انسان مطابق حقوق طبیعی خود آزاد است و میتواند از این آزادی خویش به موجب قراردادی صرف نظر کند [١] و یا آن را در نتیجه جنگ و پیکار از دست بدهد.

[١] در اسلام نمیتواند.