یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٠ - عرفان حافظ

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٥٠

من اخلص للَّه اربعین صباحاً ظهرت ینابیع الحکمة من قلبه الی لسانه.

حافظ و بوعلی

رجوع شود به ورقههای «تزکیه نفس فلسفی و تزکیه نفس عرفانی»، مقایسه میان غزل بوعلی و غزل حافظ در تزکیه نفس.

حافظ، رندی و ترک عادات و تظاهر به ضدّ عامه

رجوع شود به ورقههای «عرفان و تصوف، مخالفت با عادات و رسوم».

حافظ، عشق، درد عرفانی

رجوع شود به ورقه «درد عرفانی» در اوراق «درد».

عرفان حافظ

دیوان حافظ یک دیوان عرفانی است و درحقیقت یک کتاب عرفان است بعلاوه جنبه فنی شعر، به عبارت دیگر عرفان است بعلاوه هنر. در میان دواوین شعرای فارسی دیوان عرفانی زیاد است، اما دیوانی که واقعاً از یک روح عرفانی سرچشمه گرفته باشد یعنی واقعاً عرفان باشد که به صورت شعر بر زبان سرایندهاش جاری شده باشد نه اینکه شاعری بخواهد به سبک عرفان شعر گفته باشد، زیاد نیست.

حافظ و مثنوی و عطار و مغربی قطعاً از این گونه دواویناند و در رأس همه دواوین از نظر جمع میان دو جنبه در حد اعلا دو دیوان است:

مثنوی، حافظ.