یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٩١ - یادداشت حکومت اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٢٩١

بجا مانده است [١] در صفحه ١١ مبنای روانشناسی هابز را که براساس خودخواهی آدمیان است، ذکر میکند.

در صفحه ١٢ وضع طبیعی آدمیان را ذکر میکند که بر تاریخ طبیعی است و در آن وضع، خوب و بد و عدل و ظلم وجود ندارد.

در صفحه ١٣ میان حقوق طبیعی و قانون طبیعت فرق میگذارد و به ذکر دو قانون از قوانین طبیعت میپردازد.

در صفحه ١٤ میگوید:

افراد میتوانند از حقوق طبیعی خود صرف نظر کنند و آن به دو صورت ممکن است: اول اینکه حقوق خود را ساقط کنند و دوم اینکه آن را به دیگری منتقل نمایند. وقتی ...

در صفحه ١٥ راجع به لزوم دولت میگوید:

فقط ضمانت شمشیر:

اما معلوم نیست پیمان افراد با یکدیگر راسخ و پابرجا بماند و از یک طرف یا دو طرف شکسته نشود. هابز میگوید: «پیمانها بدون ضمانت شمشیر کلماتی بیش نیستند و نمیتوانند بقای خود را تأمین کنند.» [٢] بدین علت است که ...

صفحه ١٧: آن شخص ساختگی ...

صفحه ١٧ سطر آخر:

اراده حکمران قانون است ولی تکلیف او آن است که قوانینی بیاورد که حقوق طبیعی افراد اجتماع را حفاظت کند و منافع