یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٠ - حجاب

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ١٦٠

ضد لذت است [١] فلسفههای ضد لذت نیز به نوبه خود منشأهای مختلفی دارد.

ممکن است علتش مباینت و ضدیت لذت دنیا و لذت آخرت باشد.

به عبارت دیگر وصول به حق جز از راه فنا و نیستی و ترک خواهش میسر نیست، پس مطلق خوشیها و لذتهای این جهان مانع سعادت واقعی است. ممکن است علتش بدبینی خاصی نسبت به خصوص علاقه جنسی باشد، کما اینکه مطابق نقل برتراند راسل این بدبینی در گفتههای سن پل (پولس مقدس) و سایر بزرگان مسیحیت و در عقیده بوداییان و ایرانیان قدیم و کلبیها و دستهای از یهودیان به نام اسیلتها بوده است (رجوع شود به کتاب زناشویی و اخلاق). به هر حال این فکر که علاقه جنسی و آمیزش جنسی دارای نوعی تباهی است، در دنیای قبل از اسلام وجود داشته است و تنها اسلام [است] که محبت زن و مرد را به یکدیگر نشانه بارز حکمت الهی خوانده و گفته است: من اخلاق الانبیاء حب النساء. ما در مقاله «گناه ذاتی» شماره اول سال هفتم «مکتب اسلام» گفتهایم که مخصوصاً مجرد زیستن عیسی مسیح بیشتر سبب شد که مسیحیان تجرد را مقدس و تأهل را نوعی پلیدی بدانند [٢] د. اینکه فلسفه حجاب مصالح اجتماع است (رجوع شود به

---

[١] و همین فلسفههای ضد لذت است که ضد نظافت را به وجود آورده است. در زناشویی و اخلاق، صفحه ٣٠ میگوید:

بخصوص در قرون اول (کذا) مسیحیت این طرز فکر سن پل از طرف کلیسا اشاعه تمام یافت و تجرد، مفهوم تقدس به خود گرفت و عده بیشماری راه بیابان پیش گرفتند ... کلیسا ضمناً با استحمام به مبارزه پرداخت زیرا خطوط بدن، انسان را به طرف گناه میراند. کلیسا چرک بدن را تحسین کرده و رایحه بدن، صورت بوی تقدس را به خود گرفت، زیرا باز به نظر سن پل نظافت بدن با نظافت روح منافات دارد. شپش مروارید خداوند شناخته شد ...

[٢] علت حجاب اسلامی قوت و قدرت علاقه جنسی است نه پلیدی آن. انسان میفهمد که در مقابل هیچ رغبت و علاقهای مثل این علاقه زبون نیست. خاصیت عشق دارد، یعنی انسان را از جز موضوع خاص بیزار و متنفر میکند. عشق را تنها از جنبه مثبت نباید مطالعه کرد، جنبه منفی هم دارد.