فلسفۀ تاریخ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧١ - ٣ مادیگرایی تاریخی

٣ مادیگرایی تاریخی

مادیگرایی تاریخی که به منزله بررسی تاریخ از دیدگاه اقتصادی است، همچنین بررسی اقتصاد است از دیدگاه تاریخی. در واقع بیان این موضوع که روابط اقتصادی تعیین کننده وضع تمدن است کافی نیست، باید شرح داد که تحول این روابط اقتصادی به چه ترتیب است [١].

در اول بخش دوم گفتیم مادیگرایی تاریخی یا ماتریالیسم تاریخی یک برداشت اقتصادی از تاریخ و یک برداشت تاریخی از اقتصاد است. «برداشتی اقتصادی از تاریخ است» معنایش این است که ماهیت واقعی تاریخ، اقتصادی است. همان مفهوم «زیربنا» که میگویند این است. تاریخ جریان زندگی بشر است. این جریان زندگی بشر یک ماهیتی دارد و یک جلوهها و آثاری. ماهیت تاریخ بشر چه ماهیتی است؟ آیا ماهیت اخلاقی است، ماهیت فکری و عقلانی است یا ماهیت اقتصادی؟ و حتی بهطور کلی بگوییم ماهیت فرهنگی است و یا ماهیت اقتصادی؟ فرض کنید کسی بگوید ماهیت فرهنگی است، یعنی این جریان و این تحولات درواقع یک فرهنگ