لغات در تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٥ - إنْبَجَسَت
خاطر آن است كه اوّلًا: آفرينش نخستين انسان از خاك است. ثانياً: تمام مواد غذايى كه انسان مىخورد و به كمك آن رشد و نمو مىكند از زمين است؛ يا مستقيماً مانند سبزىها و دانههاى غذايى و ميوهها، و يا به طور غير مستقيم مانند گوشت حيوانات.
ثالثاً: شباهت زيادى در ميان انسان و گياه وجود دارد، و بسيارى از قوانينى كه حاكم بر تغذيه، توليد مثل، رشد و نمو گياهان است بر انسان نيز حكم فرما است. اين تعبير، در مورد انسان بسيار پر معناست و نشان مىدهد كه كار خداوند در مسأله هدايت فقط كار يك معلم و استاد نيست؛ بلكه همچون كار يك باغبان است كه بذرهاى گياهان را در محيط مساعد قرار مىدهد، تا استعدادهاى نهفته آنها شكوفا گردد. [١]
[أَنْباء:]
«فَسَيَأْتيهِمْ أَنْباء»
«أَنْباء» جمع «نبأ» به معناى خبر مهم است؛ و منظور در اينجا كيفرهاى سختى است كه در اين جهان و جهان ديگر دامنگير آنها مىشود. گر چه بعضى از مفسران مانند «شيخ طوسى» در «تبيان» اين كيفرها را منحصر به كيفر آخرت دانستهاند، ولى غالب مفسران، آن را مطلق و شامل هر دو نوع كيفر مىدانند؛ و در واقع چنين است، چرا كه آيه اطلاق دارد و از اين گذشته كفر و انكار بازتاب وسيع و گسترده وحشتناكى در تمام زندگى انسان دارد، چگونه مىتوان از آن صرفنظر كرد؟
و منظور از «أَنْباء» (اخبار) در سوره «قمر» همان خبرهاى امتهاى پيشين و اقوامى است كه به عذابهاى گوناگون هلاك شدند؛ و نيز اخبار قيامت، و مجازات ظالمان و كافران كه در قرآن از روى آنها پرده برداشته شده است. [٢]
[أَنْبَتَها:]
«وَأَنْبَتَها نَباتاً حَسَناً»
«أَنْبَتَها» از مادّه «انبات» به معناى رويانيدن در مورد پرورش «مريم» عليها السلام اشاره به جنبههاى تكامل معنوى، روحانى و اخلاقى مريم است. [٣]
[إنْبَجَسَت:]
«فَانْبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتا»
«انْبَجَسَت» از مادّه «إنبِجاس» به معناى جريان خفيف و ملايم آب است، و يا به معناى بيرون ريختن آب به طور مختصر و كم است. [٤]
[١]. حجر، آيه ١٩ (ج ١١، ص ٦٩)؛ نوح، آيه ١٧ (ج ٢٥، ص ٨٥)
[٢]. شعراء، آيه ٦ (ج ١٥، ص ٢١١)؛ قمر، آيه ٤ (ج ٢٣، ص ٣١)
[٣]. آل عمران، آيه ٣٧ (ج ٢، ص ٦١٤)
[٤]. بقره، آيه ٦٠ (ج ١، ص ٣٢٨)؛ اعراف، آيه ١٦٠ (ج ٦، ص ٤٨٧)