«لا تَعْزِمُوا» از مادّه‌ «عزم» به معناى قصد است و هنگامى كه مى‌فرمايد: «وَ لاتَعْزِمُوا عُقدَةَ النِّكَاحِ»، در واقع نهى از انجام عقد ازدواج به صورت مؤكد است، يعنى حتى نيت چنين كارى را در زمان عدّه نكنيد. [٢]

[لاتَغْلُوا:]

«لا تَغْلُوا في‌ دينِكُم»

«لاتَغْلُوا» از مادّه‌ «غلوّ» به معناى تجاوز از حدّ است، منتها هنگامى كه تجاوز در مورد مقام و منزلت كسى باشد «غلو» گفته مى‌شود، اگر در نرخ و قيمت باشد «غلاء» گفته مى‌شود و اگر در مورد تير باشد «غَلْو» (بر وزن دلو) مى‌گويند و اين كه به جوشش، «غليان» گفته مى‌شود و به حيوانى كه فوق‌العاده سركش است‌ «غلواء» مى‌گويند؛ همه، از همين ماده است.

بعضى معتقدند: «غلوّ» هم در طرف افراط گفته مى‌شود، هم در تفريط در حالى كه بعضى ديگر آن را منحصر به طرف افراط مى‌دانند ونقطه مقابل آن را تقصير مى‌گويند. [٣]

[لاتَقْفُ:]

«وَ لا تَقْفُ مَا لَيْسَ»

«لاتَقْفُ» از مادّه‌ «قَفْو» (بر وزن عفو) به معناى دنباله‌روى از چيزى است، و مى‌دانيم دنباله روى از غير علم، مفهوم وسيعى دارد كه همه نوع آن را شامل مى‌شود. [٤]

[لاتَقْنَطُوا:]

«لا تَقْنَطُوا مِنْ رَّحْمَةِ»

تعبير به‌ «لاتَقْنَطُوا» (مأيوس نشويد) با توجّه به اين كه: «قنوط» در اصل به معناى مأيوس شدن از خير است، به تنهايى دليل بر اين است كه گنهكاران نبايد از «لطف الهى» نوميد گردند. [٥]

[لاتَمْنُنْ:]

«وَ لا تَمْنُن تَسْتَكْثِرُ»

«لا تَمْنُنْ» از مادّه‌ «منّت» در اين گونه موارد به معناى سخن و گفتارى است كه بيانگر اهميت نعمتى است كه انسان به ديگرى داده است، و از اينجا رابطه آن با مسأله «استكثار» (طلب فزونى) روشن مى‌شود؛ چرا كه اگر انسان خدمتش را ناچيز بشمرد انتظار پاداشى ندارد، چه رسد به اين كه فزونى بطلبد، و به اين ترتيب، منت گذاردن هميشه سرچشمه‌ «استكثار» است، عملى كه ارزش نعمت را به كلّى از بين مى‌برد. [٦]

[١]. كهف، آيه ٢٨ (ج ١٢، ص ٤٥٦)

[٢]. بقره، آيه ٢٣٥ (ج ٢، ص ٢٣٣)

[٣]. مائده، آيه ٧٧ (ج ٥، ص ٥٧)

[٤]. اسراء، آيه ٣٦ (ج ١٢، ص ١٣٦)

[٥]. زمر، آيه ٥٣ (ج ١٩، ص ٥٢١)

[٦]. مدثّر، آيه ٦ (ج ٢٥، ص ٢١٩)