«تَخْلُقُون» از مادّه‌ «خلق» است، كه گاهى، به معناى آفريدن و ساختن مى‌آيد، و گاه، به معناى دروغ گفتن، بعضى از مفسران، تفسير ديگرى براى اين جمله ذكر كرده‌اند، و گفته‌اند: منظور اين است كه شما اين بتها (اين معبودهاى قلابى) را با دست خود مى‌تراشيد و خلق مى‌كنيد (بنابراين «إِفْك» به معناى معبودهاى دروغين است و «خلق» به معناى تراشيدن). [١]

[تَخَوُّف:]

«أَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلى‌ تَخَوُّفٍ»

«تَخَوُّف» به معناى هشدار و تهديد است. [٢]

[تَخُونُوا:]

«لاتَخُونُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ»

«تَخُونُوا» در اصل‌ «لاتَخُونُوا» است كه‌ «لا» به قرينه جمله سابق حذف گرديده است. [٣]

[تَدَبُّر:]

«أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ»

«تَدَبُّر» در اصل، از مادّه‌ «دَبر» (بر وزن ابر) به معناى پشت سر و عاقبت چيزى است، بنابراين‌ «تدبّر» يعنى بررسى نتايج، عواقب و پشت و روى چيزى مى‌باشد، و تفاوت آن با «تفكّر»، اين است كه‌ «تفكّر» مربوط به بررسى علل و خصوصيات يك موجود است، اما «تدبّر» مربوط به بررسى عواقب و نتايج آن است. [٤]

[تَدَّعُونَ:]

«كُنْتُمْ بِهِ تَدَّعُونَ»

«تَدَّعُونَ» از باب‌ «افتعال»، از مادّه‌ «دعاء»، به معناى تقاضا، و يا از مادّه‌ «دعوا» به معناى تقاضا و يا انكار چيزى است. و در اينجا يعنى، پيوسته درخواست و تقاضا مى‌كرديد قيامت واقع شود، اكنون واقع شده است، و راه فرارى از آن نيست. [٥]

[تُدْلُوا:]

«وَ تُدْلُوا بِها إِلَى الْحُكَّامِ»

«تُدْلُوا» از مادّه‌ «ادلاء»، در اصل، به معناى فرستادن دلو در چاه براى بيرون آوردن آب است، و اين، تعبير زيبايى است براى مواقعى كه انسان تسبيب اسبابى مى‌كند كه به منظور خاصى نايل گردد. [٦]

[تُدَمِّرُ:]

«تُدَمِّرُ كُلَّ شَيْ‌ءٍ»

«تدمر» از مادّه‌ «دمار»، به معناى هلاك كردن و نابود ساختن است. [٧]

[١]. عنكبوت، آيه ١٧ (ج ١٦، ص ٢٤٨).

[٢]. نحل، آيه ٤٧ (ج ١١، ص ٢٧٧).

[٣]. انفال، آيه ٢٧ (ج ٧، ص ١٧٣).

[٤]. نساء، آيه ٨٢ (ج ٤، ص ٤٤).

[٥]. ملك، آيه ٢٧ (ج ٢٤، ص ٣٦٢).

[٦]. بقره، آيه ١٨٨ (ج ٢، ص ١٣).

[٧]. احقاف، آيه ٢٥ (ج ٢١، ص ٣٧٤).