لغات در تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٣ - طبع
[طباق:]
«سَبْعَ سَمَاواتٍ طِباقاً»
«طباق» از مادّه «مطابَقَة» مصدر باب «مفاعله» به معناى «مطابقه» است؛ گاه به معناى قرار گرفتن چيزى بالاى چيزى مىآيد و گاه به معناى هماهنگى و مطابقت دو چيز با يكديگر است؛ و در اينجا هر دو معنا صدق مىكند. مطابق معناى اول، آسمانهاى هفتگانه يكى بالاى ديگرى قرار دارد؛ و به طورى كه در تفسير آسمانهاى هفتگانه در گذشته گفتهايم، يك تفسير قابل توجّه اين است كه تمام آنچه را ما با چشم مسلّح و غير مسلّح از ستارگان ثوابت و سيّار مىبينيم، همه جزء آسمان اول است، و شش عالم ديگر، يكى ما فوق ديگرى بعد از آن قرار دارد كه از دسترس علم و دانش انسان امروز بيرون است، و ممكن است در آينده اين شايستگى را پيدا كند كه آن عوالم، عجيب و گسترده را يكى بعد از ديگرى كشف كند. و بنابر احتمال دوم، قرآن به هماهنگى و مطابقت آسمانهاى هفتگانه در نظم و عظمت و زيبايى اشاره مىكند. [١]
[طِبْتُمْ:]
«سَلامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ»
«طِبْتُمْ» از مادّه «طيب» (بر وزن صيد) به معناى پاكيزگى است؛ و چون بعد از سلام و درود قرار گرفته، مناسب اين است كه مفهوم «انشائى» داشته باشد، يعنى پاك و پاكيزه باشيد، و خوش و خرم بمانيد، و يا به تعبير ديگر: «گوارا باد بر شما اين نعمتهاى پاك، اى پاكسرشتانِ پاكدل».
ولى بسيارى از مفسران، اين جمله را به معناى «خبرى» تفسير كردهاند و گفتهاند فرشتگان به آنها مىگويند: شما از هر آلودگى و پليدى پاك شدهايد، و با ايمان و عمل صالح، قلب و روح شما پاك گرديده، و از گناهان و معاصى نيز پاك شدهايد، و حتى بعضى، روايتى نقل كردهاند كه بر در بهشت درختى است كه دو چشمه آب زلال، از پاى آن مىجوشد، مؤمنان از يك چشمه مىنوشند، و باطن آنها پاك مىشود، و در چشمه ديگرى خود را شستشو مىدهند، و ظاهر آنها پاك مىشود و اينجاست كه خازنان بهشت، به آنها مىگويند: «سَلامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوها خالِدِينَ». [٢]
[طبع:]
«طَبَعَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِم»
«طبع» به معناى «مُهر نهادن»، اشاره به اين
[١]. نوح، آيه ١٥ (ج ٢٥، ص ٨٣)
[٢]. زمر، آيه ٧٣ (ج ١٩، ص ٥٨١)