لغات در تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٨ - تَسائَلُونَ
بعضى اصل آن را به معناى سقوط مىدانند، و از آنجا كه سقوط از نقطه مرتفع موجب هلاكت مىشود، به معناى هلاكت نيز آمده، و در آيه مورد بحث، ممكن است به معناى سقوط در قبر، يا دوزخ، و يا هلاكت به معناى مجازات بوده باشد. [١]
[تُرْدِين:]
«إِنْ كِدتَّ لَتُرْدينَ»
«تُرْدِين» از مادّه «ارداء» به معناى سقوط از بلندى است كه معمولًا توأم با هلاكت است. [٢]
[تَرْهَقُهُمْ:]
«تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ»
«تَرْهَقُهُمْ» از مادّه «رهق» (بر وزن شفق) به معناى پوشانيدن و فراگرفتن است و يا به معناى پوشاندن اجبارى است. [٣]
[تُرِيْحُون:]
«جَمَالٌ حينَ تُريحُونَ»
«تُرِيْحُون» از مادّه «اراحه» به معناى باز گرداندن حيوانات، به هنگام غروب به آغلها و استراحتگاهشان است، لذا محلى را كه در آن استراحت مىكنند، «مراح» مىگويند. [٤]
[تَزاوَرُ:]
«إذَا طَلَعَت تَّزاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ»
تعبير به «تَزاوَرُ» كه به معناى «تمايل پيدا كردن» است، اين نكته را دربردارد كه گويى خورشيد، مأموريت داشت از سمت راست غار، بگذرد.
و از اين گذشته «تَزاوَرُ» كه از مادّه «زيارت» است توأم با آغازگرى است كه مناسب طلوع آفتاب مىباشد. [٥]
[تَزْرَعُونَه:]
«أَ أَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ»
«تَزْرَعُونَه» از مادّه «زراعت» و به معناى «رويانيدن» است. [٦]
[تزكيه:]
«وَ يُزَكِّيكُمْ وَ يُعَلِّمُكُمُ»
«تزكيه» به معناى افزودن و نمو دادن است. [٧]
[تَزَيَّلُوا:]
«لَوْ تَزَيَّلُوا لَعَذَّبْنَا»
«تَزَيَّلُوا» از مادّه «زوال» در اينجا به معناى جدا گشتن و متفرق شدن است. [٨]
[تَسائَلُونَ:]
«الَّذي تَسآئَلُونَ بِهِ»
«تَسائَلُونَ» از مادّه «تسائل» به معناى سؤال كردن از يكديگر است و «تَسائَلَ بِاللَّهِ» به معناى اين است كه مردم به هنگامى كه چيزى از يكديگر مىخواهند بگويند «أَسْئَلُكَ بِاللَّهِ ...» (تو را به خدا) و اين نشانه
[١]. ليل، آيه ١١ (ج ٢٧، ص ٩٣)
[٢]. صافات، آيه ٥٦ (ج ١٩، ص ٧٦)
[٣]. قلم، آيه ٤٣ (ج ٢٤، ص ٤١٩)؛ معارج، آيه ٤٤ (ج ٢٥، ص ٥٧)
[٤]. نحل، آيه ٦ (ج ١١، ص ١٨٣)
[٥]. كهف، آيه ١٧ (ج ١٢، ص ٤٠٤)
[٦]. واقعه، آيه ٦٤ (ج ٢٣، ص ٢٥٩)
[٧]. بقره، آيه ١٥١ (ج ١، ص ٥٨٣)
[٨]. فتح، آيه ٢٥ (ج ٢٢، ص ١٠٤)