«كُبِتُوا» از مادّه‌ «كَبْت» (بر وزن ثبت) به معناى مانع شدن توأم با عنف و ذليل كردن است، اشاره به اين كه خداوند مجازات كسانى را كه با او و پيامبرش به مبارزه برمى‌خيزند، ذلت و خوارى قرار مى‌دهد و آنها را از لطف بى‌كرانش منع مى‌كند.

بعضى از مفسران «كبتوا» را به عنوان نفرين گرفته‌اند، و از آنجا كه نفرين از سوى خداوندى كه قادر بر همه چيز است، دليل بر تحقق آن مى‌باشد، نتيجه آن ذلت و خوارى اين گروه در دنيا است، ولى ظاهر تعبير آيه اين است كه: جمله خبريه است نه انشائيه. [٢]

[كَبَد:]

«خَلَقْنَا الإِنْسانَ في‌ كَبَدٍ»

«كَبَد» به گفته «طبرسى» در «مجمع البيان» در اصل، به‌معناى‌ «شدت» است، و لذا هنگامى كه شير غليظ شود «تَكَبَّدَ اللَّبَنُ» مى‌گويند.

ولى، به گفته «راغب» در «مفردات»، «كبد» (بر وزن حسد) به معناى دردى است كه عارض «كبد» (جگر سياه) انسان مى‌شود و سپس، به هر گونه مشقت و رنج اطلاق شده است. ريشه اين لغت هر چه باشد، مفهوم فعلى آن همان رنج و ناراحتى است. [٣]

[كبر:]

«في‌ صُدُورِهِمْ إِلَّا كِبْرٌ»

بعضى از مفسران‌ «كبر» را در آيه، به معناى «حسد» تفسير كرده‌اند، و عامل مجادله آنها را حسادتشان نسبت به پيامبر صلى الله عليه و آله و مقام معنوى و ظاهرى او مى‌دانند، در حالى كه‌ «كبر» در لغت، به اين معنا نيست، ولى ممكن است ملازم آن باشد، چرا كه افراد متكبر و خود محور، معمولًا حسود نيز هستند، همه مواهب را براى خود مى‌خواهند، و از اين كه ديگران از آن بهره گيرند ناراحت مى‌شوند. [٤]

[كُبَر:]

«إِنَّها لَإِحْدَى الْكُبَرِ»

«كُبَر» جمع‌ «كُبْرى» به معناى بزرگ است، بعضى گفته‌اند: منظور: «سَقَر» است كه يكى از طبقات بزرگ دوزخ مى‌باشد، ولى اين تفسير، با آنچه قبلًا به آن اشاره كرديم و از آيات استفاده مى‌شود، سازگار نيست. [٥]

[كُبَراء:]

«سادَتَنَا وَ كُبَرآءَنَا»

«كُبَراء» جمع‌ «كبير» به معناى افراد بزرگ‌

[١]. نمل، آيه ٩٠ (ج ١٥، ص ٦٠٧)

[٢]. مجادله، آيه ٥ (ج ٢٣، ص ٤٣٤)

[٣]. بلد، آيه ٤ (ج ٢٧، ص ٢٢)

[٤]. غافر، آيه ٥٦ (ج ٢٠، ص ١٥٥)

[٥]. مدثّر، آيه ٣٥ (ج ٢٥، ص ٢٥٢)