لغات در تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٠ - شجر
است.
در اين كه، منظور از «شاهد» و «مشهود» چيست؟ تفسيرهاى بسيار فراوانى ذكر كردهاند كه بالغ بر سى تفسير مىشود، و مهمترين آنها تفسيرهاى زير است:
١- «شاهد»، شخص پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله است و «مشهود» همان روز قيامت است.
٢- «شاهد»، گواهان عمل انسانند، و «مشهود» انسانها و اعمال آنها هستند.
٣- «شاهد»، به معناى روز جمعه است كه شاهد اجتماع مسلمين در مراسم بسيار مهم نماز آن روز است. و «مشهود» روز «عرفه» است كه زائران بيت اللّه الحرام شاهد و ناظر آن روزند. ٤- «شاهد»، روز عيد قربان و «مشهود» روز عرفه (روز ما قبل آن) مىباشد. ٥- «شاهد»، شبها و روزها است، و «مشهود» بنى آدم است كه به اعمال او گواهى مىدهند. ٦- «شاهد»، ملائكه و «مشهود» قرآن است. ٧- «شاهد»، حجر الاسود و «مشهود» حاجيانند كه در كنار آن مىآيند و دست بر آن مىنهند. ٨- «شاهد»، خلق است و «مشهود» حق است.
٩- «شاهد»، امت اسلامى است و «مشهود» امتهاى ديگر. ١٠- «شاهد»، پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و «مشهود» ساير انبياء هستند.
١١- يا اين كه «شاهد»، پيامبر صلى الله عليه و آله و «مشهود» امير مؤمنان على عليه السلام است. [١]
[شَبابِيك:]
تعبير به «شَبابِيك» جمع «شُبّاك» بر وزن (خفاش) به معناى (مشبّك) ممكن است اشاره به استخوانهاى سر باشد، كه قطعات آن درهم فرورفته و يا اشاره به شبكههاى مغزى است، و در هر حال، دليل بر وجود اين روحيات در انسانها است. [٢]
[شَتّى:]
«وَ قُلُوبُهُمْ شَتّى»
«شَتّى» جمع «شَتِيْت» از مادّه «شَتّ» (بر وزن شط) به معناى پراكنده كردن جمعيت است، و در اينجا اشاره به تفاوت كوششهاى مردم از نظر كيفيت، هدفگيرى و نتيجه آنها است. [٣]
[شجر:]
«فِيْمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ»
«شجر» در اصل، از مادّه «شجر» (بر وزن قمر) هم به معناى «درخت» است و هم گياه، و از آنجا كه در «مشاجره» و نزاع، يك نوع آشفتگى و به هم پيچيدگى همانند پيچيدگى شاخههاى درختان به يكديگر آشكار مىشود، به معناى نزاع و كشمكش آمده، و در آيه فوق به همين معنا استعمال شده
[١]. بروج، آيه ٣ (ج ٢٦، ص ٣٤٢)
[٢]. تغابن، آيات ١٤ تا ١٨ (ج ٢٤، ص ٢٢٥)
[٣]. حشر، آيه ١٤ (ج ٢٣، ص ٥٤١)؛ ليل، آيه ٤ (ج ٢٧، ص ٨٩)