«فِرْق» (بر وزن رزق) از مادّه‌ «فَرْق» (بر وزن حلق) به معناى جدا شدن است، و (آن گونه‌اى كه «راغب» در «مفردات» گويد) فرق‌ «فلق» و «فرق» اين است كه: اولى اشاره به شكافتن مى‌كند و دومى جدا شدن، و لذا «فرقه» و «فرق» به قطعه يا جماعتى گفته مى‌شود كه از بقيه جدا گردد. [٣]

[فُرْقان:]

«يَجْعَلْ لَّكُمْ فُرْقاناً»

«فُرْقان» صيغه مبالغه از مادّه‌ «فَرْق» است و در اينجا به معناى چيزى است كه به خوبى حق را از باطل جدا مى‌كند. [٤]

[فروج:]

«لِفُرُوجِهِمْ حافِظُونَ»

«فروج» جمع‌ «فرج»، كنايه از دستگاه تناسلى است. [٥]

[فَرِىّ:]

«لَقَدْ جِئْتِ شَيْئاً فَرِيًّا»

«فَرِىّ» از مادّه‌ «فَرْى» بنا به گفته «راغب» در كتاب «مفردات»، به معناى بزرگ يا عجيب و يا ساختگى آمده است و در اصل از مادّه «فرى» به معناى پاره كردن پوست براى اصلاح آن است. [٦]

[فُزِّعَ:]

«حَتَّى إِذا فُزِّعَ عَنْ قُلُوبِهِمْ»

«فُزِّعَ» از مادّه‌ «فزع» هر گاه به وسيله‌ «عَن» متعدى شود، به معناى «ازاله فزع» و برطرف ساختن وحشت و اضطراب است، اين ماده حتى در صورتى كه در شكل ثلاثى مجرد باشد و با «عَن» متعدى شود، نيز همين معنا را دارد. [٧]

[فسق:]

«مَا يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقينَ»

«فسق» از نظر ريشه لغت به معناى خارج شدن هسته از درون خرما است و «فَسَقَتِ الثَّمَرَةُ» يعنى ميوه از پوستش خارج شد و يا در موردى كه هسته خرما از گوشت آن جدا مى‌شود و به بيرون مى‌افتد، به كار مى‌رود. [٨]

[فُسُوقَ:]

«فَلا رَفَثَ وَ لا فُسُوقَ»

«فُسُوقَ» به معناى گناه و خارج شدن از اطاعت خدا است. [٩]

[فَشِلْتُمْ:]

«فَشِلْتُمْ» از مادّه‌ «فَشَل» به معناى سست شديد است. [١٠]

[فَصَلَ:]

«فَلَمَّا فَصَلَ طالُوتُ»

«فَصَلَ» از مادّه‌ «فَصْل» در اصل به معناى بريدن و قطع كردن است و در اينجا به معناى جداسازى مى‌باشد (جدا شدن از شهر و ديار). [١١]

[فَصِيْلَة:]

«وَ فَصيلَتِهِ الَّتي‌ تُؤْويهِ»

«فَصِيْلَة» از مادّه‌ «فَصْل» به معناى «عشيره»، فاميل و قبيله‌اى است كه انسان از آن منفصل و جدا شده است. [١٢]

[فَضْل:]

«فَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ»

«فَضْل» به معناى هر چيزى است كه بيش از مقدار لازم از مواهب و نعمت‌ها بوده باشد و اين يك مفهوم مثبت و ارزنده دارد، ولى گاه معناى مذموم و نكوهيده‌اى دارد و به‌

[١]. يوسف، آيه ٨٠ (ج ١٠، ص ٦٦)

[٢]. اعراف، آيه ١٠٤ (ج ٦، ص ٣٣٦)

[٣]. شعراء، آيه ٦٣ (ج ١٥، ص ٢٦٩)

[٤]. انفال، آيه ٢٩ (ج ٧، ص ١٧٧)

[٥]. معارج، آيه ٢٩ (ج ٢٥، ص ٤٤)

[٦]. مريم، آيه ٢٧ (ج ١٣، ص ٦٣)

[٧]. سبأ، آيه ٢٣ (ج ١٨، ص ٩٣)

[٨]. بقره، آيه ٢٦ (ج ١، ص ١٩١)؛ سجده، آيه ١٨ (ج ١٧، ص ١٦٨)

[٩]. بقره، آيه ١٩٧ (ج ٢، ص ٦٨)

[١٠]. صافات، آيه ١٧٣ (ج ١٩، ص ٢٠٩)

[١١]. بقره، آيه ٢٤٩ (ج ٢، ص ٢٨١)

[١٢]. معارج، آيه ١٣ (ج ٢٥، ص ٣٣)