فوق را آورد، از آن به بعد، پيامبر صلى الله عليه و آله به او فرمود: تو «زيد بن حارثه» اى، و مردم او را «مولى رسول اللَّه» صلى الله عليه و آله مى‌خواندند. و نيز گفته‌اند: «ابو حذيفه» غلامى به نام‌ «سالم» داشت، او را آزاد كرد، و فرزند خود ناميد، هنگامى كه آيه فوق نازل شد، او را به نام‌ «سالم» مولى «ابى حذيفه» ناميدند. [١]

[مَوْبِق:]

«جَعَلْنَا بَيْنَهُم مَّوْبِقاً»

«مَوْبِق» از مادّه‌ «وبوق» (بر وزن نبوغ) به معناى «هلاكت» است و «موبق» به «مهلكه» گفته مى‌شود. [٢]

[موت:]

«مِّن بَعْدِ مَوْتِكُمْ»

بعضى از مفسران‌ «موت» را در اينجا به معناى بى‌هوشى گرفته‌اند، و مى‌گويند: بنى اسرائيل از مشاهده آن صاعقه عظيم همگى بى‌هوش شدند سپس به فرمان خدا به هوش آمدند، بعضى ديگر در توجيه‌گرى پا را از اين فراتر نهاده و «موت» را به معناى جهل، و «بعث» را به معناى «تعليم» دانسته‌اند!

ولى دقت در تعبيرات اين آيه و آيات مشابه آن در سوره‌ «اعراف» به خوبى نشان مى‌دهد كه اين گونه توجيهات زيبنده يك مفسر حقيقت‌طلب نيست. [٣]

[مُؤْتَفِكَات:]

«مَدْيَنَ وَ الْمُؤْتَفِكَاتِ»

«مُؤْتَفِكَات» از مادّه‌ «ائتفاك» به معناى انقلاب و زير و رو شدن است، و اشاره به شهرهاى قوم «لوط» است كه به وسيله زلزله شديد زير و رو گرديد. [٤]

[مَوْتى‌:]

«فَإِنَّكَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى‌»

«مَوْتى‌» از مادّه‌ «مَوْت» به معناى مردگان است. [٥]

[مودّت:]

«وَ جَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً»

فرق ميان‌ «مودّت» و «رحمت» مكن است از جهات مختلفى باشد:

١- «مودّت» انگيزه ارتباط در آغاز كار است، اما در پايان كه يكى از دو همسر، ممكن است ضعيف و ناتوان گردد، و قادر بر خدمتى نباشد، «رحمت» جاى آن را مى‌گيرد.

٢- «مودّت» در مورد بزرگترها است كه مى‌توانند نسبت به هم خدمت كنند اما

[١]. نساء، آيه ٣٣ (ج ٣، ص ٤٦٦)؛ احزاب، آيه ٥ (ج ١٧، ص ٢١٦)

[٢]. كهف، آيه ٥٢ (ج ١٢، ص ٥٠٥)

[٣]. بقره، آيه ٥٦ (ج ١، ص ٣١١)

[٤]. توبه، آيه ٧٠ (ج ٨، ص ٤٨)؛ حاقّه، آيه ٩ (ج ٢٤، ص ٤٤٦)

[٥]. روم، آيه ٥٢ (ج ١٦، ص ٥٠٢)